Tuyển sinh 🎓 Mình nhận đào tạo lập trình giải thuật thi đấu: thi vào lớp 10 chuyên tin · thi học sinh giỏi tin học cấp tỉnh/thành · thi vào đội tuyển quốc gia · Olympic tin học sinh viên / ICPC · phỏng vấn thuật toán. Bấm vào đây để xem thông tin khóa học → Xem khóa học
Thi thử miễn phí
🏆 Thi thử HSG Tin học tuần này trên ClueOJ
Mở công khai cho mọi người · đề do thầy Nguyễn Việt Nam Sơn biên soạn
Lịch thi, đề cũ & lời giải →

Xuất

Xuất
Nguồn: CLUE OJ – Chương 19: Đệ quy cơ bản Độ khó: Dễ Đệ quy Hàm nhiều tham số

Đề bài

Bạn được cho một số nguyên dương $N$. Bạn hãy xuất ra $N$ dòng được tổ chức như sau:

1 N
2 N - 1
3 N - 2
.....
N - 1 2
N 1

Dữ liệu nhập: gồm một số nguyên dương duy nhất là số $N$ $(1 \le N \le 50)$.

Dữ liệu xuất: gồm $N$ dòng được tổ chức theo format của đề.

Ví dụ – input
4
Ví dụ – output
1 4
2 3
3 2
4 1

Lời mở đầu

Bài thứ hai của chương Đệ quy cơ bản, vẫn là một bài "in ấn" rất nhẹ nhàng. Mình giải bằng vòng lặp trước để thấy quy luật, rồi chuyển sang hàm đệ quy có 2 tham số – mỗi lời gọi mang theo đủ thông tin của dòng cần in, lời gọi sau chỉ việc "dịch" 2 số đi một bước.

Link nộp bài

Bấm vào nút bên dưới để nộp bài và được hệ thống CLUE OJ chấm tự động.

Nộp bài trên CLUE OJ

Lộ trình lời giải, bấm vào từng phần để nhảy tới:

Bộ testBộ test chính thức có gì?

Số testGiá trị NSố dòng phải inSubtask
50Test thứ $i$ có $N = i$ (đủ mọi giá trị từ 1 đến 50)1 … 50Không chia subtask

Dữ liệu rất nhỏ, chỉ cần in đúng định dạng là đủ. Chú ý trường hợp $N = 1$: in đúng 1 dòng 1 1.

Ý tưởngHai số trên mỗi dòng luôn có tổng N + 1

Nhìn ví dụ $N = 4$: các dòng là $(1, 4),$ $(2, 3),$ $(3, 2),$ $(4, 1)$. Số đầu tăng dần từ $1$ lên $N$, số sau giảm dần từ $N$ về $1$, và tổng hai số luôn bằng $N + 1$. Vậy dòng thứ $i$ là i và N - i + 1.

Cách nghĩ đệ quy
Hàm xuat(a, b) nghĩa là: "in dòng a b, rồi in tiếp các dòng sau đó". Dòng sau của a b là (a + 1) (b - 1), nên chỉ cần in dòng hiện tại rồi gọi xuat(a + 1, b - 1). Khi $b = 0$ là đã in đủ $N$ dòng → điểm dừng. Cả bài chỉ là một lời gọi xuat(1, N).

Em nhập $N$ rồi bấm Tiếp để xem cây đệ quy và từng dòng được in ra:

Ví dụ nhanh:

Cách 1Vòng lặp for

C++▶ Chạy tay từng dòng codeCách 1: vòng for in i và n − i + 1.
Dữ liệu mẫu:

Với mỗi i từ 1 tới n, in i và n - i + 1. Nhớ xuống dòng "\n" sau mỗi cặp.

Không gian$O(1)$
Thời gian$O(N)$

Kết quả chạy thật: bản C++ đúng 50/50 test, test đúng chạy lâu nhất 0.003s; bản Python đúng 50/50 test, test đúng chạy lâu nhất 0.022s.

Cách 2Đệ quy 2 tham số

C++▶ Chạy tay từng dòng codeCách 2: xuat(a, b) in dòng "a b" rồi gọi xuat(a + 1, b − 1), dừng khi b = 0.
Dữ liệu mẫu:
  1. Điểm dừng if(b == 0) return;: sau $N$ lần gọi, $b$ giảm từ $N$ về $0$ – đúng lúc đã in đủ $N$ dòng. Dùng điều kiện a > n cũng được, nhưng khi đó phải để n là biến toàn cục; với điều kiện b == 0 hàm không cần biết $n$.
  2. Lệnh in đặt trước lời gọi đệ quy nên các dòng được in theo thứ tự lúc "đi xuống": xuat(1, N) in dòng đầu tiên, xuat(2, N - 1) in dòng thứ hai…
  3. Độ sâu đệ quy là $N + 1 \le 51$ tầng – rất an toàn.
Không gian$O(N)$ (ngăn xếp)
Thời gian$O(N)$

Kết quả chạy thật: bản C++ đúng 50/50 test, test đúng chạy lâu nhất 0.003s; bản Python đúng 50/50 test, test đúng chạy lâu nhất 0.022s.

Tổng kếtKết quả chạy thật trên bộ test

CáchNgôn ngữĐúngLâu nhấtGhi chú
1. Vòng lặpC++50/500.003sFull điểm
Python50/500.022sFull điểm
2. Đệ quyC++50/500.003sFull điểm
Python50/500.022sFull điểm
Ghi chú của mình: cả vòng lặp lẫn đệ quy, C++ lẫn Python đều đạt full điểm, mỗi test dưới 0,05 giây. Bài học rút ra: khi viết đệ quy, hãy cho mỗi lời gọi mang theo đủ thông tin để tự làm phần việc của nó (ở đây là cả 2 số của dòng), lời gọi tiếp theo chỉ cần thay đổi tham số một chút.
Rất vui khi anh em nào đã đọc đến những dòng cuối cùng này. Anh em đọc chắc cũng mỏi mắt luôn chứ 😅 vậy anh em nghĩ người viết ra hết đống ở trên còn thế nào nữa 🤪. Vậy nên đừng tiếc gì cho mình một lời bình luận hoặc chia sẻ bài viết để động viên mình nè. Chúc anh em học tốt và gặt hái nhiều thành công 😇
Tự học thuật toán: khó ở đâu?
Đọc xong một bài giải là bước đầu. Phần lớn học sinh tự học sẽ gặp những trở ngại sau:
  • Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
  • Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
  • Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
  • Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
  • Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
Học cùng thầy Nam Sơn, các trở ngại đó được gỡ bỏ:
  • Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
  • Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
  • Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
  • Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.

Nhận xét