Tuyển sinh 🎓 Mình nhận đào tạo lập trình giải thuật thi đấu: thi vào lớp 10 chuyên tin · thi học sinh giỏi tin học cấp tỉnh/thành · thi vào đội tuyển quốc gia · Olympic tin học sinh viên / ICPC · phỏng vấn thuật toán. Bấm vào đây để xem thông tin khóa học → Xem khóa học
Thi thử miễn phí
🏆 Thi thử HSG Tin học tuần này trên ClueOJ
Mở công khai cho mọi người · đề do thầy Nguyễn Việt Nam Sơn biên soạn
Lịch thi, đề cũ & lời giải →

Tính tiền điện

Nguồn: CLUE OJ Độ khó: Dễ Rẽ nhánh Kiểu dữ liệu

Đề bài

Công ty điện lực áp dụng hai mức giá điện như sau:

  • Nếu lượng điện tiêu thụ dưới 200 kWh thì toàn bộ số điện được tính giá $1500$ đồng/kWh.
  • Nếu lượng điện tiêu thụ từ 200 kWh trở lên thì toàn bộ số điện được tính giá $3000$ đồng/kWh.

Tháng vừa rồi nhà bạn Nam dùng hết $N$ kWh điện. Hãy tính số tiền điện nhà bạn Nam phải trả.

Dữ liệu vào:

Một số nguyên dương $N$.

Kết quả:

In ra một số nguyên là số tiền điện phải trả.

Giới hạn:

  • $1 \le N \le 10^9$

Subtask:

  • Subtask 1 (40% số điểm): $N < 1000$.
  • Subtask 2 (60% số điểm): không có ràng buộc gì thêm.

Giới hạn thời gian: 1 giây, bộ nhớ: 256 MB. Dữ liệu nhập từ bàn phím và in ra màn hình.

Ví dụ 1 – input
10
Ví dụ 1 – output
15000
Ví dụ 2 – input
100
Ví dụ 2 – output
150000
Ví dụ 3 – input
300
Ví dụ 3 – output
900000
  • Ví dụ 3: $300 \ge 200$ nên cả 300 kWh đều tính giá $3000$ đồng: $300 \cdot 3000 = 900\,000$ đồng.

Nguồn: phỏng theo bài "Tính tiền điện" – vinhdinhcoder.net (chủ đề Rẽ nhánh).

Lời mở đầu

Bài rẽ nhánh "kinh điển" với hai mức giá. Hai chỗ dễ sai: mốc đúng 200 kWh thuộc mức nào, và khi $N$ tới $10^9$ thì tiền điện tới $3 \cdot 10^{12}$ – không vừa kiểu int.

Link nộp bài

Bấm vào nút bên dưới để nộp bài và được hệ thống CLUE OJ chấm tự động.

Nộp bài trên CLUE OJ

Lộ trình lời giải, bấm vào từng phần để nhảy tới:

Bộ testBộ test chính thức có gì?

Bộ test có 20 test, mỗi test đúng được 1 phần điểm như nhau. Test 1–8 thuộc subtask 1 ($N < 1000$), test 9–20 có $N$ tới $10^9$.

TestNội dung kiểm tra
1–8Ví dụ đề, các mốc 199, 200, 201, $N = 1$, $N = 999$
9–10$N = 715\,827$ và $715\,828$: tiền điện vừa dưới và vừa vượt $2^{31} - 1$ – ranh giới tràn int
11–20$N$ lớn tới $10^9$ (tiền điện tới $3 \cdot 10^{12}$)

Ý tưởngSo sánh với mốc 200

Đề nói rõ: dưới 200 kWh thì toàn bộ tính 1500 đồng/kWh, từ 200 kWh trở lên thì toàn bộ tính 3000 đồng/kWh (không tính bậc thang). Ví dụ 3: $300 \cdot 3000 = 900\,000$.

  • $N < 200$: tiền $= N \cdot 1500$.
  • $N \ge 200$ (tức là "ngược lại"): tiền $= N \cdot 3000$.
Chọn kiểu dữ liệu
$N \cdot 3000$ tới $3 \cdot 10^{12}$ → khai báo long long n. Nếu n là int thì n * 3000 được tính trong int và tràn trước khi gán vào biến long long nào cả.

Em nhập dữ liệu rồi bấm Tiếp để xem chương trình xét từng điều kiện:

Ví dụ nhanh:

Lời giảiMột câu lệnh if / else

Chỉ một câu lệnh if / else. Chú ý dấu < (không phải <=) và kiểu long long.

C++▶ Chạy tay từng dòng codeSo sánh N với mốc 200 rồi nhân với giá tương ứng.
Dữ liệu mẫu:
  1. n * 1500: vì n là long long nên cả phép nhân được tính trong long long.
  2. Mốc 200 thuộc mức 3000 đồng ("từ 200 trở lên"), nên điều kiện là n < 200 chứ không phải n <= 200.
Không gian$O(1)$
Thời gian$O(1)$

Kết quả chạy thật: bản C++ đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.005s. Bản Python đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.023s. Full điểm.

Cái bẫyNhững cách làm sai hay gặp

Các cách làm sai mình đã chấm thử trên bộ test:

Cách làm saiĐúngGhi chú
Sai mốc: dùng n <= 200 cho mức 150019/20sai test 5
Khai báo int n10/20sai test 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 19, 20
int n rồi gán long long r = n * 3000 (vẫn tràn!)10/20sai test 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 19, 20
Tính bậc thang (199 kWh đầu giá 1500, phần còn lại 3000)4/20sai test 3, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20
Gán vào long long vẫn tràn?
Với int n, biểu thức n * 3000 là int * int nên máy tính trong int – tràn ngay lúc nhân. Gán kết quả (đã sai) vào biến long long thì cũng đã muộn. Phải để n là long long (hoặc viết n * 3000LL).

Tổng kếtKết quả chạy thật trên bộ test

CáchNgôn ngữĐúngLâu nhấtGhi chú
Lời giải chuẩnC++20/200.005sFull điểm
Python20/200.023sFull điểm
Sai mốc 200C++19/20–Mất 1 test
Dùng intC++10/20–Mất 10 test
int n, gán long longC++10/20–Mất 10 test
Tính bậc thangC++4/20–Mất 16 test
Ghi chú của mình: bài cực ngắn nhưng gom đủ hai bài học của chương: đọc kỹ mốc ("dưới" hay "từ … trở lên") và ước lượng độ lớn kết quả trước khi chọn kiểu dữ liệu.
Rất vui khi anh em nào đã đọc đến những dòng cuối cùng này. Anh em đọc chắc cũng mỏi mắt luôn chứ 😅 vậy anh em nghĩ người viết ra hết đống ở trên còn thế nào nữa 🤪. Vậy nên đừng tiếc gì cho mình một lời bình luận hoặc chia sẻ bài viết để động viên mình nè. Chúc anh em học tốt và gặt hái nhiều thành công 😇
Tự học thuật toán: khó ở đâu?
Đọc xong một bài giải là bước đầu. Phần lớn học sinh tự học sẽ gặp những trở ngại sau:
  • Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
  • Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
  • Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
  • Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
  • Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
Học cùng thầy Nam Sơn, các trở ngại đó được gỡ bỏ:
  • Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
  • Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
  • Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
  • Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.

Nhận xét