Bài 14: Thế hệ vàng tin học Việt Nam – Những gương mặt HCV IOI và ICPC qua các thời kỳ
Từ ba tấm huy chương vàng IOI năm 1999 đến tấm huy chương ICPC World Finals đầu tiên năm 2022, tin học Việt Nam đã có nhiều thế hệ "vàng". Theo VNOI, tính đến IOI 2024, Việt Nam đã giành tổng cộng 21 huy chương vàng Olympic Tin học quốc tế.
Bài đặc biệt của chuyên mục Huyền thoại lập trình thi đấu: thay vì một người, chúng ta cùng điểm lại những gương mặt vàng của tin học Việt Nam qua các thời kỳ. Bạn cũng có thể đọc bài riêng về Khúc Anh Tuấn, Bùi Hồng Đức và Trần Xuân Bách trong chuyên mục.
Năm 1999: ba tấm HCV mở đầu
IOI 1999 là một kỳ thi đáng nhớ: đội tuyển Việt Nam giành 3 huy chương vàng với các thí sinh Nguyễn Ngọc Huy, Nguyễn Trung Hiếu và Lê Hồng Việt. Đến năm 2003, Nguyễn Lê Huy tiếp tục mang về HCV IOI.
Thế hệ 2015–2018: mùa vàng liên tiếp
Năm 2015 được Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá là năm Việt Nam có kết quả IOI tốt nhất trong 15 năm. Đó là khởi đầu cho một giai đoạn rực rỡ:
| Gương mặt | Thành tích nổi bật |
|---|---|
| Phạm Văn Hạnh | HCV IOI 2015, HCB APIO 2015; hai lần thực tập tại Facebook; giải thưởng Quả cầu vàng 2017 |
| Phan Đức Nhật Minh | HCV APIO 2015 với điểm tuyệt đối 300/300; HCB IOI 2015; HCV IOI 2016 |
| Nguyễn Tiến Trung Kiên | HCV APIO 2015 với điểm tuyệt đối 300/300; HCĐ IOI 2014, HCB IOI 2015 |
| Phạm Cao Nguyên | 4 huy chương quốc tế: HCĐ APIO 2016, HCV IOI 2016, HCB APIO 2017, HCĐ IOI 2017 |
| Lê Quang Tuấn | HCĐ IOI 2016, HCV IOI 2017 |
| Phạm Đức Thắng | HCV APIO 2018, HCV IOI 2018, hạng 10/335 |
Một câu chuyện đẹp của giai đoạn này là Nguyễn Tiến Trung Kiên: theo VietNamNet, cậu biết đọc từ năm 3 tuổi, tự học Pascal từ sách năm lớp 4 và viết game năm lớp 7. Khi còn là học sinh, Kiên đã đứng lớp dạy đội tuyển của trường mỗi tuần, tự viết trình chấm bài tự động mà đội dùng trong khoảng hai năm, và viết blog chia sẻ kiến thức.
Thế hệ 2019–2023: vàng giữa đại dịch
| Gương mặt | Thành tích nổi bật |
|---|---|
| Trịnh Hữu Gia Phúc | HCV IOI 2019 |
| Bùi Hồng Đức | HCV IOI 2019 và 2020 (hạng 11/343), HCV APIO 2020; HCĐ ICPC World Finals cùng đội EggCentroy |
| Trần Xuân Bách | HCV APIO 2022, HCV IOI 2022; HCB APIO và IOI 2023; vô địch VNOI CUP 2024 |
Năm 2022, 100% thí sinh Việt Nam dự IOI đều giành huy chương, theo VnEconomy.
Thế hệ mới: 2024–2026
Năm 2026, Nguyễn Hữu Tuấn (THPT chuyên Khoa học Tự nhiên – ĐHQG Hà Nội) giành HCV IOI 2026 và HCV APIO 2026, sau HCB IOI và APIO năm 2024. Đặc biệt, theo Tuổi Trẻ, Tuấn giành HCV Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế (IOAI) và HCV IOI chỉ trong cùng một tuần – cho thấy thế hệ mới của Việt Nam đang vươn sang cả lĩnh vực AI.
Ở đấu trường ICPC
- Khúc Anh Tuấn đạt hạng 17 ICPC World Finals 2011 cùng Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore).
- EggCentroy (Bùi Hồng Đức, Vũ Hoàng Kiên, Nguyễn Hải Bình – ĐH Công nghệ, ĐHQG Hà Nội) giành HCĐ, hạng 12 ICPC World Finals mùa 2021 tổ chức tại Dhaka năm 2022 – huy chương World Finals đầu tiên của Việt Nam và ASEAN.
- Đặng Đoàn Đức Trung bốn lần dự ICPC World Finals (2020–2023), rating Codeforces cao nhất 2871 theo tạp chí VNOI, và là trưởng nhóm ra đề VNOI CUP 2023, 2024.
Danh sách đầy đủ các đội Việt Nam tại ICPC World Finals được VNOI lưu lại trên trang wiki của cộng đồng.
Bài học từ các thế hệ vàng
- Truyền lửa cho nhau: nhiều HCV đã quay lại dạy đội tuyển, viết blog, ra đề cho VNOI – đó là lý do tin học Việt Nam liên tục có thế hệ mới.
- Toán là nền móng: rất nhiều gương mặt vàng đều có thành tích toán học từ sớm.
- Học trong nước vẫn vươn ra thế giới: phần lớn các thành tích lớn ở IOI và ICPC đều bắt đầu từ các trường chuyên và đại học trong nước.
- Cộng đồng là sức mạnh: VNOI, VNOJ, VNOI CUP là nơi rèn luyện của nhiều thế hệ – hãy tham gia ngay từ hôm nay.
Bạn còn biết gương mặt vàng nào của tin học Việt Nam chưa có trong bài? Hãy bổ sung trong phần bình luận để chúng ta cùng hoàn thiện danh sách nhé!
Nguồn tham khảo
- VNOI – giới thiệu (thống kê HCV IOI)
- VNOI – Các đội Việt Nam tại ICPC World Finals
- Lưu trữ tin IOI 1999 (VNSA)
- Đại sứ quán Việt Nam tại Mỹ – IOI 2003
- Báo Ấp Bắc – IOI 2015 thành công với Việt Nam
- NGO Centre – Việt Nam giành 3 HCV APIO 2015
- VietTimes – 2 HCV Olympic Tin học quốc tế, kết quả tốt nhất 16 năm
- VietNamNet – Chủ nhân của 4 huy chương tin học quốc tế
- VietNamNet – HCB tin học quốc tế biết đọc từ năm 3 tuổi
- ĐHQG Hà Nội – Phạm Văn Hạnh (PDF)
- VNOI – Phỏng vấn đội tuyển IOI Việt Nam 2018
- VietNamNet – Chàng trai vàng Olympic Tin học 2019
- VnEconomy – 100% thí sinh Việt Nam dự IOI 2022 đều đoạt huy chương
- ĐHQG Hà Nội – HCV IOI 2026
- Tuổi Trẻ – Việt Nam vào top 8 IOI 2026
- UET – huy chương ICPC World Finals đầu tiên của Việt Nam
- Tạp chí VNOI 2025 (PDF)
- Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
- Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
- Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
- Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
- Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
- Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
- Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
- Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
- Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.
Nhận xét
Đăng nhận xét