Bài 6: rng_58 (Makoto Soejima) – Thiên tài IMO 42/42 và kiến trúc sư của AtCoder
Makoto Soejima – nick rng_58 – là người hiếm hoi vừa giành điểm tuyệt đối 42/42 ở Olympic Toán quốc tế, vừa vô địch cả Google Code Jam, Facebook Hacker Cup và ba lần TopCoder Open. Sau đó, anh trở thành "kiến trúc sư" tạo nên phong cách đề AtCoder mà cả thế giới yêu thích.
Bài thứ sáu của chuyên mục Huyền thoại lập trình thi đấu. Nếu bạn từng mê những bài AtCoder ngắn gọn mà "hack não", rất có thể bạn đã giải đề do rng_58 ra hoặc duyệt.
Thiên tài toán học bước sang lập trình
Ít ai trong làng lập trình thi đấu có "hồ sơ toán học" ấn tượng như rng_58. Theo Wikipedia, anh là một trong ba người duy nhất từng vô địch cả Google Code Jam lẫn Facebook Hacker Cup – và là người duy nhất trong số đó từng đạt điểm tuyệt đối tại Olympic Toán quốc tế (IMO). Cộng đồng Nhật Bản gọi anh thân mật là "Ringo" (りんご – quả táo), cách đọc vui của nick rng.
| Thông tin | Chi tiết |
|---|---|
| Họ tên | Makoto Soejima (副島 真) |
| Nickname | rng_58 (TopCoder, AtCoder, Codeforces), "Ringo" |
| Năm sinh | 1991 |
| Trường THPT | Trường THPT trực thuộc Đại học Tsukuba tại Komaba (Tokyo) |
| Đại học | Đại học Tokyo – khoa Toán, Khoa học Tự nhiên |
| Rating Codeforces cao nhất | 3115 – Legendary Grandmaster (theo Wikipedia) |
| Sự nghiệp | Admin thuật toán TopCoder, sau đó là trưởng nhóm ra đề (admin chính) của AtCoder |
Từ Olympic Toán đến Olympic Tin
Theo lời kể của chính anh, rng_58 bắt đầu thi đấu từ năm 1999 với một kỳ thi số học địa phương. Con đường toán học của anh rất ấn tượng:
| Năm | Kỳ thi | Thành tích |
|---|---|---|
| 2005 | IMO (Olympic Toán quốc tế) | Huy chương Đồng, 18 điểm |
| 2007 | IMO | Huy chương Vàng, 30 điểm, hạng 19 |
| 2008 | IMO | Huy chương Vàng |
| 2008 | APIO (Olympic Tin châu Á – Thái Bình Dương) | Huy chương Bạc |
| 2008 | IOI (Cairo, Ai Cập) | Huy chương Bạc |
| 2009 | IMO (Bremen, Đức) | HCV, điểm tuyệt đối 42/42, hạng 1 |
| 2009 | IOI (Plovdiv, Bulgaria) | Huy chương Bạc |
Ở IMO 2009, anh giải trọn cả 6 bài, mỗi bài 7 điểm – năm đó chỉ có 2 thí sinh trên thế giới đạt điểm tối đa. Thú vị là cùng năm đó, ở IOI 2009 tại Plovdiv, chính tourist lần đầu đứng nhất tuyệt đối, còn rng_58 giành huy chương bạc.
Anh tham gia TopCoder từ năm 2007 và từng nói TopCoder đã thay đổi cuộc đời mình.
Bảng vàng thành tích
| Giải đấu | Năm | Thành tích |
|---|---|---|
| TopCoder Open – Algorithm (Las Vegas) | 2010 | Vô địch – vào chung kết với vị thế "ứng viên thứ ba" nhưng lội ngược dòng |
| Google Code Jam (chung kết tại Tokyo) | 2011 | Vô địch |
| TopCoder Open – Algorithm (Florida) | 2011 | Vô địch, xếp trên Bruce Merry |
| ICPC World Finals (St. Petersburg, ĐH Tokyo) | 2013 | Hạng 3/120, huy chương Vàng – thành tích tốt nhất lịch sử Nhật Bản lúc đó |
| Facebook Hacker Cup | 2014 | Hạng 3 |
| ICPC World Finals (Marrakech, ĐH Tokyo) | 2015 | Hạng 3, huy chương Vàng |
| Google Code Jam | 2015 | Hạng 2, sau tourist |
| Facebook Hacker Cup (London) | 2016 | Vô địch |
| TopCoder Open – Algorithm | 2016 | Vô địch – giải trọn cả 3 bài chung kết |
| Google Code Jam | 2018 | Hạng 3 |
| Facebook Hacker Cup | 2018 | Hạng 2 |
| Google Code Jam | 2019 | Hạng 2, sau tourist |
ICPC World Finals: đưa Nhật Bản lên bục huy chương vàng
Năm 2013, đội Đại học Tokyo gồm Kazuhiro Hosaka, Makoto Soejima và Kensuke Imanishi giành hạng 3 trong 120 đội tại chung kết thế giới ở St. Petersburg – chính kỳ thi mà đội ITMO của tourist vô địch. Trước đó, thành tích tốt nhất của Nhật Bản chỉ là huy chương đồng. Tên đội là "University of Agitsune", ghép từ tên tiếng Nhật của thỏ, lươn và cáo, chơi chữ với chữ "U-Tokyo". Năm 2015 ở Marrakech, đội tiếp tục giành hạng 3 sau ITMO và Đại học Moscow.
Năm 2013, một người dùng Codeforces nhận xét rằng nếu đội vô địch ICPC, rng_58 sẽ là người đầu tiên có đủ "bộ ba" Code Jam, TopCoder Open và ICPC World Finals.
"Triều đại khủng bố" trở lại
Sau những chức vô địch TCO 2010 và 2011, rng_58 có một thời gian làm admin thuật toán của TopCoder – vai trò khiến anh không thi đấu TCO. Khi anh trở lại và vô địch TCO 2016, một bình luận trên Codeforces đùa rằng TopCoder cho anh làm admin chỉ để xem anh có ngừng thắng hay không, và giờ thì "triều đại khủng bố" của rng_58 đã quay lại.
Kiến trúc sư của AtCoder
Sau TopCoder, rng_58 về AtCoder – nền tảng thi lập trình của Nhật do chokudai (Naohiro Takahashi) sáng lập năm 2012. Anh trở thành trưởng nhóm ra đề, tức admin chính và người điều phối toàn bộ đề thi, trong khoảng 2017–2020.
- Phong cách đề AtCoder: những bài ngắn, nặng tư duy toán, tổ hợp và "mẹo" thông minh hơn là cấu trúc dữ liệu cồng kềnh. Cộng đồng thường gắn phong cách này với dấu ấn của rng_58, và nhiều người nói AtCoder dạy họ tổ hợp và các bài toán kiểu đố vui toán học.
- Ba "cuộc cách mạng" năm 2020: ra mắt AtCoder Library (ACL) – thư viện thuật toán chuẩn được phép dùng trong kỳ thi; thêm màu theo thứ hạng cho top người chơi; và đổi định dạng ARC với các bài từ A đến F theo độ khó, tập trung bài ad-hoc.
- AtCoder World Tour Finals: anh là người thông báo và điều phối các kỳ chung kết thế giới của AtCoder.
- Ra đề: anh để lại dấu ấn ở hàng loạt kỳ AGC (AtCoder Grand Contest) và ARC trong giai đoạn này.
Thư viện ACL từng gây tranh luận: có người lo nó làm bài dễ đi, nhưng nhiều người khen vì giúp người mới tập trung vào tư duy thay vì gõ lại thuật toán chuẩn.
Lời chia tay xúc động nhất Codeforces 2020
Tháng 12/2020, AtCoder tổ chức hai kỳ thi đặc biệt mang tên "Good Bye rng_58" Day 1 và Day 2 (AGC 050 và AGC 051) với tổng cộng 12 bài – những bài cuối cùng anh làm tác giả, vì AtCoder chuẩn bị chuyển giao vị trí admin chính. Nhiều người dùng còn tưởng có chuyện gì xảy ra khi thấy dòng chữ này trên trang chủ AtCoder.
Cùng tháng, anh viết bài chia tay trên Codeforces: anh cảm thấy mình đã qua thời đỉnh cao và quyết định kết thúc sự nghiệp "vận động viên thể thao trí tuệ", sẽ nghỉ ngơi và từ từ suy nghĩ hướng đi tiếp theo. Anh nhắc tới việc từng say mê theo dõi những huyền thoại như Petr, tomek và tourist trên TopCoder. Bài viết nhận được hơn 4.200 lượt upvote – theo các bình luận, là bài được upvote nhiều nhất Codeforces năm 2020. Hàng trăm người cảm ơn anh vì những bài toán và công sức điều phối.
rng_58 bây giờ: người thầy của AtCoder
Các bài viết năm 2025 trên AtCoderInfo gọi anh là "cựu admin AtCoder". Anh vẫn đóng góp cho cộng đồng qua loạt bài "Cách luyện tập do rng_58 gợi ý" trên AtCoderInfo, gồm các phần: nhập môn (12/2023), để lên màu nâu (3/2024), để lên màu vàng (12/2025) và để lên màu đỏ (12/2025). Một số lời khuyên tiêu biểu:
- Lên màu vàng: giải nhanh và chính xác các bài điển hình – bài C đến F của ABC là trọng tâm; tạm gác AGC lại; cố gắng qua test mẫu ngay lần đầu mà không phải debug.
- Lên màu đỏ: luyện ARC và AGC, chọn bài có độ khó cao hơn rating của mình khoảng 400–800 điểm, và luôn xem lại sau mỗi kỳ thi.
- Điều quan trọng nhất: anh nhấn mạnh rằng sử dụng thành thạo kiến thức cơ bản quan trọng hơn rất nhiều so với học thêm thuật toán cao siêu.
Bài học cho người học thuật toán
- Toán là "vũ khí bí mật": từ IMO 42/42 đến các bài AGC, rng_58 cho thấy tư duy toán là nền móng của lập trình thi đấu đỉnh cao.
- Nắm chắc cơ bản trước: lời khuyên của chính anh – thành thạo kiến thức cơ bản quan trọng hơn học nhiều thuật toán khó.
- Luyện bài hơi khó hơn sức mình: chọn bài cao hơn rating 400–800 điểm để tiến bộ thật sự.
- Code đúng ngay lần đầu: tập thói quen qua test mẫu ngay mà không cần debug – kỹ năng then chốt để lên màu vàng.
- Biết dừng đúng lúc: rng_58 chọn giải nghệ khi cảm thấy đã qua đỉnh cao, rồi chuyển sang truyền lại kinh nghiệm – cũng là một cách để tiếp tục cống hiến.
Bạn có thích phong cách đề AtCoder không? Hãy chia sẻ bài AGC mà bạn nhớ nhất trong phần bình luận nhé!
Nguồn tham khảo
- Wikipedia – Makoto Soejima
- IMO – kết quả đội Nhật Bản 2009
- IMO – kết quả đội Nhật Bản 2007
- IOI Nhật Bản – thông cáo IOI 2008
- IOI Nhật Bản – thông cáo IOI 2009
- Đại học Tokyo – hạng 3 ICPC World Finals 2013
- ACM – kết quả ICPC 2015
- Wikipedia – Google Code Jam
- Wikipedia – Meta Hacker Cup
- Codeforces – thảo luận TCO 2016
- Codeforces – ba thay đổi lớn của AtCoder (2020)
- Codeforces – Good Bye rng_58 (AGC 050/051)
- Codeforces – bài chia tay của rng_58 (12/2020)
- AtCoderInfo – rng_58 gợi ý cách luyện để lên màu đỏ (12/2025)
- Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
- Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
- Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
- Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
- Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
- Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
- Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
- Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
- Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.
Nhận xét
Đăng nhận xét