Lộ trình ôn thi chuyên Tin vào lớp 10 từ con số 0 (kế hoạch 12 tháng)

Muốn đậu chuyên Tin vào lớp 10, học sinh nên có khoảng 10–12 tháng ôn luyện đều đặn, bắt đầu từ hè lên lớp 9. Bài này chia lộ trình theo từng giai đoạn: học gì, luyện bao nhiêu bài, và mốc tự kiểm tra ở cuối mỗi giai đoạn, để phụ huynh và các em biết mình đang ở đâu.

Thi chuyên Tin kiểm tra những gì?

Ở nhiều tỉnh, đề chuyên Tin thường gồm 3–5 bài lập trình, chấm tự động bằng bộ test, giới hạn thời gian chạy khoảng 1 giây mỗi test. Mỗi bài thường chia nhiều mức điểm (subtask): làm đúng ý tưởng đơn giản đã có điểm, muốn điểm tối đa phải có thuật toán đủ nhanh. Vì vậy cần hai thứ:

• Nền tảng lập trình vững (C++ hoặc Python): đọc ghi dữ liệu, vòng lặp, mảng, xâu, hàm.
• Tư duy thuật toán: biết chọn cách giải nhanh hơn thay vì thử hết mọi khả năng.

Các em nên kiểm tra lại cấu trúc đề của chính tỉnh mình qua đề các năm trước, vì mỗi nơi có khác biệt.

Lộ trình 12 tháng (từ hè lên lớp 9)

Giai đoạn	Thời gian	Học gì	Mốc tự kiểm tra
1. Nhập môn	Tháng 1–2	Nhập xuất, câu lệnh rẽ nhánh, vòng lặp, hàm, mảng một chiều, xâu	Tự viết được bài đếm, tính tổng, tìm max/min trên mảng không cần xem mẫu
2. Kỹ năng cơ bản	Tháng 3–4	Mảng hai chiều, sắp xếp, số học (ước, bội, số nguyên tố), mảng đánh dấu, tổng tiền tố	Giải 40–60 bài dễ; hiểu vì sao tổng tiền tố nhanh hơn cộng lại từng đoạn
3. Thuật toán nền	Tháng 5–7	Đệ quy và quay lui, tìm kiếm nhị phân, hai con trỏ, tham lam, quy hoạch động cơ bản	Làm đề tự luyện HSG Tin 9 đạt trên 50% số điểm
4. Mở rộng	Tháng 8–9	Đồ thị BFS/DFS, ngăn xếp, hàng đợi, thao tác bit, quy hoạch động nâng dần	Giải được bài 3–4 của đề HSG Tin 9 ở mức subtask
5. Luyện đề	Tháng 10–12	Mỗi tuần 1 đề thi thử tính giờ, chữa kỹ từng bài sai, ôn lại chuyên đề yếu	Điểm thi thử ổn định qua nhiều tuần

Nếu bắt đầu muộn (còn khoảng 6 tháng), có thể gộp giai đoạn 1–2 vào 6–8 tuần đầu, bỏ bớt phần mở rộng ở giai đoạn 4 và dành ít nhất 2 tháng cuối để luyện đề.

Bài giảng tương ứng từng giai đoạn

• Giai đoạn 1: Bài 1: Lập trình là gì? Nên học C++ hay Python?, Bài 2: Cài đặt và nhập xuất, Bài 4: Vòng lặp, Bài 5: Hàm, Bài 6: Mảng 1 chiều, Bài 8: Xâu ký tự
• Giai đoạn 2: Bài 7: Mảng 2 chiều, Bài 10: Struct và sắp xếp, Bài 12: Số học cơ bản, Bài 13: Mảng đánh dấu, cộng dồn
• Giai đoạn 3: Bài 15: Đệ quy, quay lui, Bài 16: Tìm kiếm nhị phân, Bài 17: Hai con trỏ, Bài 18: Tham lam, Bài 19: Quy hoạch động
• Giai đoạn 4: Bài 20: Thao tác bit, Bài 21: Đồ thị BFS, DFS, Bài 25: Ngăn xếp, hàng đợi
• Giai đoạn 5: Bài 22: Kỹ năng luyện thi, Bài 23: Tổng ôn và đề thi thử

Danh sách đầy đủ tất cả bài giảng và hơn 300 bài tập theo chủ đề có trong Lộ trình học thuật toán từ A đến Z.

Luyện đề ở đâu?

Các em có thể tham gia tổ chức Lập trình thuật toán trên CLUE OJ (miễn phí, bấm "Tham gia" là được duyệt), có bài tập theo chủ đề và các buổi thi thử HSG Tin học hằng tuần. Cách đăng ký xem tại hướng dẫn tham gia thi thử trên ClueOJ.

Những sai lầm hay gặp

• Học lý thuyết nhiều, tự code ít: mỗi chuyên đề nên tự giải ít nhất 10–15 bài trước khi sang chuyên đề mới.
• Xem lời giải quá sớm: nên tự nghĩ ít nhất 20–30 phút, rồi mới xem gợi ý từng phần.
• Bỏ qua subtask: trong phòng thi, lấy chắc điểm subtask dễ của mọi bài thường lợi hơn dồn sức cho một bài khó.
• Không luyện đề tính giờ: 2–3 tháng cuối cần thi thử đều đặn để quen áp lực thời gian.

Phụ huynh nên đồng hành thế nào?

Phụ huynh không cần biết lập trình. Điều quan trọng là con có lịch học đều (ví dụ 4–5 buổi mỗi tuần, mỗi buổi 1,5–2 giờ), có người chữa bài và chỉ ra chỗ sai trong tư duy, và được thi thử thường xuyên. Nếu con tự học nhưng hay bị kẹt lâu ở một dạng bài, đó là lúc nên có thầy kèm.