Bài 2: Học thuật toán giúp gì cho tuyển sinh lớp 10 chuyên và đại học? (cập nhật 2026)

Ngoài giá trị về tư duy, nhiều phụ huynh quan tâm một câu hỏi rất thực tế: giải học sinh giỏi Tin học giúp gì cho con khi thi vào lớp 10 chuyên và khi xét tuyển đại học? Bài viết tổng hợp các quy định hiện hành (cập nhật tháng 10/2026) kèm nguồn chính thức để phụ huynh tự kiểm tra.

Bài thứ hai của chuyên mục "Góc phụ huynh". Lưu ý: quy chế tuyển sinh có thể thay đổi hằng năm và mỗi trường, mỗi địa phương có đề án riêng. Phụ huynh nên luôn đối chiếu với thông báo chính thức mới nhất của Sở GD&ĐT và trường đại học.

1. Thi vào lớp 10 chuyên Tin

Theo Thông tư 05/2023/TT-BGDĐT về tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên, mỗi Sở GD&ĐT hoặc đại học có trường chuyên tự quyết định môn thi, hình thức thi, hệ số và điểm chuẩn. Vì vậy cách thi vào lớp chuyên Tin khác nhau giữa các nơi:

Nơi	Môn chuyên khi thi vào lớp chuyên Tin (năm 2026)
Hà Nội (trường chuyên thuộc Sở)	Thí sinh làm bài thi môn Toán chuyên; điểm xét tuyển = điểm các bài thi không chuyên + điểm bài chuyên × 2
TP.HCM	Bài thi chuyên Tin lập trình trên máy bằng một trong các ngôn ngữ Pascal, C++ hoặc Python
THPT chuyên KHTN (ĐHQG Hà Nội)	Thí sinh chọn thi Toán chuyên hoặc Tin học; điểm xét = Toán vòng 1 + điểm môn chuyên × 2

Ý nghĩa với phụ huynh: ở những nơi xét chuyên Tin bằng bài Toán, con cần học vững Toán chuyên song song với lập trình. Ở những nơi thi lập trình, kỹ năng thuật toán là yếu tố quyết định trực tiếp.

Điểm khuyến khích cho giải cấp tỉnh

Theo Thông tư 30/2024/TT-BGDĐT (hiệu lực từ 14/2/2025) về tuyển sinh THCS và THPT, học sinh đạt giải cấp tỉnh được cộng điểm khuyến khích khi xét tuyển lớp 10: giải Nhất cộng 1,5 điểm, giải Nhì 1,0 điểm, giải Ba 0,5 điểm. Đây là điểm mới so với quy định trước đây. Việc áp dụng điểm này cho lớp chuyên phụ thuộc vào kế hoạch tuyển sinh của từng địa phương.

2. Xét tuyển đại học: tuyển thẳng và ưu tiên

Quy chế tuyển sinh đại học hiện hành là Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT (ngày 15/02/2026). Các điểm chính liên quan đến học sinh giỏi:

Thành tích	Quyền lợi theo quy chế
Giải Nhất, Nhì, Ba kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia, quốc tế	Tuyển thẳng vào ngành phù hợp với môn thi; thời gian đạt giải không quá 3 năm tính tới thời điểm xét tuyển
Giải Khuyến khích học sinh giỏi quốc gia	Ưu tiên xét tuyển (không phải tuyển thẳng), cùng giới hạn 3 năm
Thuộc diện tuyển thẳng nhưng không dùng quyền tuyển thẳng	Có thể được cộng điểm khi xét tuyển theo phương thức khác
Giải học sinh giỏi cấp tỉnh	Không thuộc diện tuyển thẳng theo quy chế chung; việc cộng điểm hay xét hồ sơ do từng trường quy định

Giới hạn điểm cộng: theo quy chế 2026, tổng điểm cộng tối đa là 3 điểm trên thang 30 – nghĩa là thành tích chỉ là lợi thế bổ sung, kết quả học tập và thi cử vẫn là nền tảng.

Ví dụ ở một số trường (năm 2026)

• Đại học Bách khoa Hà Nội: tuyển thẳng học sinh được triệu tập vào đội tuyển dự thi Olympic quốc tế, hoặc đạt giải Nhất, Nhì, Ba học sinh giỏi quốc gia các môn Toán, Lý, Hóa, Sinh, Tin, Ngoại ngữ vào ngành phù hợp. Học sinh đạt giải cấp tỉnh các môn này có thể đăng ký xét tuyển tài năng theo hồ sơ năng lực (kèm điều kiện điểm trung bình lớp 10–12 từ 8,0).
• Đại học Quốc gia TP.HCM: chuyển sang xét tuyển tổng hợp kết hợp điểm thi tốt nghiệp, điểm đánh giá năng lực và học bạ; học sinh của 149 trường THPT trong danh sách được cộng tối đa 5/100 điểm nếu đáp ứng điều kiện.
• Quy mô tuyển thẳng có thể rất lớn: năm 2026, riêng Đại học Kinh tế Quốc dân có 311 thí sinh đạt giải Nhất, Nhì, Ba học sinh giỏi quốc gia trúng tuyển thẳng.

3. Thời điểm đạt giải quan trọng như thế nào?

Quy chế đại học cho phép dùng giải học sinh giỏi quốc gia đạt được trong vòng 3 năm. Theo quy chế thi học sinh giỏi quốc gia (Thông tư 17/2023/TT-BGDĐT), học sinh đang học THPT đủ điều kiện về học lực, rèn luyện đều có thể được chọn vào đội tuyển, không giới hạn lớp – thực tế có những học sinh lớp 10 đã đoạt giải và vào đội tuyển quốc gia. Đạt giải sớm giúp con có thêm cơ hội thử sức lại ở các năm sau và có kết quả "an toàn" trước kỳ thi tốt nghiệp.

4. Lời khuyên cho phụ huynh

• Đừng chỉ học để lấy giải: tuyển thẳng là "phần thưởng", không phải mục tiêu duy nhất. Kỹ năng thuật toán vẫn có giá trị lớn khi con học đại học ngành CNTT, khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo.
• Giữ cân bằng các môn: hầu hết các phương thức xét tuyển vẫn cần điểm thi tốt nghiệp, học bạ hoặc điểm đánh giá năng lực.
• Theo dõi thông báo chính thức: mỗi năm Bộ GD&ĐT, các Sở và các trường đều có thể điều chỉnh. Hiện Bộ GD&ĐT cũng đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi quy chế thi học sinh giỏi quốc gia.
• Lập kế hoạch sớm: xem bài tiếp theo "Thi HSG Tin cần chuẩn bị từ lớp mấy?" để có lộ trình cụ thể theo từng độ tuổi.

Bài viết mang tính tổng hợp thông tin, không thay thế văn bản pháp luật hay thông báo tuyển sinh chính thức.

📖 ĐỌC TIẾP: GÓC PHỤ HUYNH

Bài 3: Thi học sinh giỏi Tin cần chuẩn bị từ lớp mấy? Lộ trình theo từng cấp học

Đọc tiếp: Chuẩn bị thi HSG Tin từ lớp mấy? →

← Bài trước: Con có nên học lập trình thi đấu?Xem tất cả 18 bài →

Nguồn tham khảo

• Thư viện Pháp luật – Thông tư 05/2023/TT-BGDĐT về trường THPT chuyên
• Đại biểu Nhân dân (01/06/2026) – Hà Nội: thí sinh bắt đầu giành suất thi vào lớp 10 chuyên
• Hoatieu – Công văn 3342/SGDĐT-QLCL TP.HCM hướng dẫn tuyển sinh lớp 10 chuyên 2026–2027
• Đại biểu Nhân dân (03/06/2026) – Điểm xét tuyển vào lớp 10 chuyên KHTN
• Luật sư Việt Nam (2025) – Quy định mới về cộng điểm vào lớp 10
• Thư viện Pháp luật (2026) – Học sinh giỏi tỉnh có được cộng điểm đại học không?
• Đại học Cần Thơ – Thông báo tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển 2026
• Đại biểu Nhân dân (03/03/2026) – Quy chế tuyển sinh 2026
• ĐH Bách khoa Hà Nội – Thông tin tuyển sinh 2026
• Tuổi Trẻ (02/03/2026) – ĐHQG TP.HCM xét tuyển tổng hợp
• Đại biểu Nhân dân (30/06/2026) – Nhiều trường đại học công bố danh sách trúng tuyển thẳng
• Thư viện Pháp luật – Quy chế thi chọn học sinh giỏi quốc gia (Thông tư 17/2023)