Bài 1: Gennady Korotkevich (tourist) – Huyền thoại sống của lập trình thi đấu

Gennady Korotkevich – nick tourist – là người đầu tiên vượt 4000 rating Codeforces, giữ kỷ lục 6 HCV IOI liên tiếp và 8 lần vô địch Google Code Jam. Đây là câu chuyện đầy đủ về "huyền thoại sống" của lập trình thi đấu: thành tích, giai thoại và bài học cho người học thuật toán.

Đây là bài mở đầu chuyên mục Huyền thoại lập trình thi đấu – nơi Lập Trình Thuật Toán kể lại câu chuyện của những "thiên tài" đã định hình bộ môn lập trình thi đấu thế giới. Người đầu tiên, không ai khác, là tourist.
Vì sao cả thế giới gọi anh là "huyền thoại"?
Nếu lập trình thi đấu có một "Messi", người đó là Gennady Korotkevich – nick tourist. Anh sinh ngày 25/9/1994 tại Gomel (Belarus), giành 6 huy chương vàng IOI liên tiếp, 2 lần vô địch thế giới ICPC, 8 lần vô địch Google Code Jam và là người đầu tiên trong lịch sử vượt mốc 4000 rating trên Codeforces (4009 điểm, ngày 30/8/2024).
Wikipedia tiếng Anh mô tả anh là người thường được xem là lập trình viên thi đấu vĩ đại nhất mọi thời đại; Wikipedia tiếng Nga gọi anh là kỳ thủ lập trình "nhiều danh hiệu nhất hành tinh". Codeforces thậm chí đặt tên một bậc xếp hạng mới theo nick của anh. Bài viết này kể lại toàn bộ hành trình đó: từ cậu bé lớp 2 ở Gomel đến người viết lại giới hạn của cả một môn thể thao trí tuệ.
| Thông tin | Chi tiết |
|---|---|
| Tên đầy đủ | Gennady Vladimirovich Korotkevich (Геннадий Короткевич) |
| Nickname | tourist |
| Sinh | 25/9/1994, Gomel, Belarus |
| Học vấn | Đại học ITMO (Saint Petersburg) – cử nhân, thạc sĩ, nghiên cứu sinh |
| Công việc hiện tại | Kỹ sư phần mềm tại Cognition (San Francisco, Mỹ) |
| Rating Codeforces cao nhất | 4009 (30/8/2024) |
Thần đồng từ Gomel: dự IOI khi mới 11 tuổi
Gennady lớn lên trong một gia đình lập trình viên. Bố mẹ anh, Vladimir và Lyudmila Korotkevich, đều làm việc tại khoa Toán của Đại học Quốc gia Gomel mang tên Francysk Skaryna. Năm 6 tuổi, cậu bé bắt đầu tò mò về công việc của bố mẹ; năm 8 tuổi, bố cậu giúp con làm quen lập trình qua một trò chơi dành cho trẻ em.
Giai thoại cuốn sách nhỏ. Mẹ Gennady nhờ đồng nghiệp Mikhail Dolinsky – một trong những thầy giáo tin học giỏi nhất Belarus – chỉ dẫn. Thầy đưa cậu một cuốn sách mỏng rồi... không nghe tin gì suốt hai tháng. Đến khi mùa hè và bóng đá kết thúc, cậu bé mới ngồi vào máy tính, rồi mang tới một cuốn vở đầy chương trình. Học sinh lớp 2 ấy giành giải nhì kỳ thi toàn quốc, từng giải đúng một bài về vật thể chìm trong nước dù chưa hề biết đến định luật Archimedes.
Nguồn gốc cái tên "tourist". Theo tạp chí của Đại học ITMO (2017), anh chọn nick này năm 8 tuổi, khi giải bài toán đầu tiên – đó đơn giản là nhãn hiệu đôi ván trượt tuyết của anh hồi nhỏ.
Kỷ lục 11 tuổi. Anh gây chú ý toàn cầu khi được chọn dự IOI 2006 lúc mới 11 tuổi – kỷ lục tuổi nhỏ nhất, bỏ xa người đứng sau. Kể lại sau này, anh nói lần đầu ấy nhận huy chương bạc ở vị trí gần chót trong danh sách bạc, chỉ cách vàng một chút. Anh thất vọng, nhưng tin rằng chính thất bại đó khiến mình muốn thắng hơn thay vì trở nên tự mãn.
Một sự thật ít người biết: báo chí từng viết rằng anh "nhảy cóc" từ lớp 2 lên lớp 4. Thực ra đó là do Belarus đánh số lại các lớp trong một đợt cải cách giáo dục.
Năm 2009, ở IOI tại Plovdiv (Bulgaria), cậu bé 14 tuổi nói câu được trích dẫn nhiều nhất về mình: "Tôi không phải thiên tài. Tôi chỉ đơn giản là giỏi việc này." Khi đó anh cho biết mỗi ngày chỉ ngồi máy 3–4 tiếng, sở thích là bóng đá và bóng bàn.
Bộ sưu tập danh hiệu: gần như vô địch mọi giải lớn
Trong gần 20 năm, tourist đã thắng hầu hết các giải lớn nhất của lập trình thi đấu, nhiều giải thắng liên tiếp nhiều năm. Riêng năm 2014, anh thắng cả 5 giải chuyên nghiệp lớn nhất thế giới – được giới thi đấu gọi vui là "Grand Slam" của lập trình.
IOI – Olympic Tin học Quốc tế: kỷ lục chưa ai phá
| Năm | Thành tích |
|---|---|
| 2012 | HCV, hạng 2 |
| 2011 | HCV, hạng nhất tuyệt đối |
| 2010 | HCV, hạng nhất tuyệt đối |
| 2009 | HCV, hạng nhất tuyệt đối (Plovdiv) |
| 2008 | HCV, hạng 7 |
| 2007 | HCV, hạng 20 |
| 2006 | HCB, hạng 26 – năm 11 tuổi |
Anh giữ kỷ lục IOI về số HCV (6) và số lần đứng nhất tuyệt đối (3), được IOI ghi nhận là thí sinh thành công nhất lịch sử kỳ thi.
ICPC World Finals – 2 lần vô địch thế giới cùng ITMO
- 2013 (Saint Petersburg): ngay năm nhất đại học, anh cùng đội ITMO vượt Đại học Giao thông Thượng Hải và Đại học Tokyo để lên ngôi.
- 2015 (Marrakech, Maroc): dù không khỏe khi ở Marrakech, anh vẫn dẫn dắt ITMO trở thành đội duy nhất giải hết 13/13 bài – riêng anh giải 8 bài. Đồng đội là Artyom Vasiliev và Boris Minaev.
- Vì sao chỉ 2 lần? Luật ICPC chỉ cho mỗi người dự chung kết tối đa hai lần. Năm 2014 anh được để "dự bị" theo chiến lược của HLV Andrey Stankevich.
Các giải cá nhân lớn
| Giải đấu | Số lần vô địch | Các năm |
|---|---|---|
| Google Code Jam | 8 | 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2022 |
| Facebook/Meta Hacker Cup | 6 | 2014, 2015, 2019, 2020, 2023, 2025 |
| Topcoder Open – Algorithm | 5 | 2014, 2019, 2020, 2021, 2022 |
| Topcoder Open – Marathon | 2 | 2018, 2019 |
| Yandex.Algorithm | 5 | 2013, 2014, 2015, 2017, 2018 |
| Russian Code Cup | 2 | 2014, 2016 |
| CROC Championship | 2 | 2013, 2016 |
| Google Hash Code (đội "Past Glory") | 1 | 2019 |
Vài điểm đáng nhớ:
- Google Code Jam 7 năm liền (2014–2020): giải có hơn 50.000 người tham gia mỗi năm, và anh không để ai chạm tay vào cúp suốt 7 mùa. Mỗi chức vô địch mang về 15.000 USD.
- TCO 2019 – lần đầu trong lịch sử: anh là người đầu tiên thắng cùng lúc hai nhánh Algorithm và Marathon của Topcoder Open.
- Không chỉ tin học: năm 2015 anh dự IMC – Olympic Toán quốc tế cho sinh viên – và giành HCV. Anh còn vô địch Bioinformatics Contest (2017, 2019) và ICFP Programming Contest 2021 (theo đội).
Codeforces: người đầu tiên chạm mốc 4000
Ngày 30/8/2024, tourist đạt 4009 rating – lần đầu tiên trong lịch sử Codeforces có người vượt 4000. Để vinh danh, Codeforces công bố một bậc xếp hạng mới nằm trên cả Legendary Grandmaster, đặt tên là "Tourist".
Hành trình đến 4009
- 22/1/2022 – 3979: kỷ lục rating cao nhất Codeforces lúc đó, cũng do chính anh lập.
- 11/2023 – 2/2024 – cú trượt dài: anh mất vị trí số 1 quen thuộc, thậm chí rơi khỏi top 10 khoảng hai tháng. Nhiều người nghĩ thời của tourist đã qua.
- 7/2024 – trở lại: liên tiếp đứng nhất nhiều vòng; riêng Pinely Round 4 đưa rating từ 3880 lên 3947 (+67). Cộng đồng bắt đầu đếm ngược tới mốc 4000.
- 30/8/2024 – 4009: theo bài chúc mừng trên Codeforces, anh chạm mốc này sau một cuộc đua quyết định bằng từng giây.
Bậc "Tourist" – màu tên đảo ngược
Trên Codeforces, Legendary Grandmaster (từ 3000 điểm) có chữ cái đầu màu đen và phần còn lại màu đỏ – cộng đồng hay gọi đùa là màu "Nutella". Bậc Tourist làm ngược lại: chữ đầu đỏ, phần còn lại đen. Đến nay mới chỉ thêm một người chạm tới bậc này là jiangly (Trung Quốc), và bậc của người này hiện mang tên "Jiangly".
Không chỉ Codeforces
Anh từng đồng thời giữ ngôi số 1 trên CodeChef, Topcoder, AtCoder và HackerRank (theo Wikipedia, tính đến 10/2023). Năm 2026, Wikipedia tiếng Nga ghi nhận anh vẫn số 1 trên Topcoder và thứ 7 trên Codeforces – sau gần 20 năm, anh vẫn ở nhóm đầu thế giới. Bạn có thể xem biểu đồ rating đầy đủ tại trang hồ sơ tourist trên Codeforces.
Những khoảnh khắc và giai thoại đáng nhớ
Giải xong đề chung kết thế giới nhanh hơn nhà vô địch. Tại ICPC World Finals 2017 (Nam Dakota, Mỹ), tourist có mặt trong vai trò bình luận viên ICPC Live. Khán giả YouTube được xem bộ ba "quái vật" Korotkevich, Petr Mitrichev và Mikhail Tikhomirov giải đề trực tiếp – và hoàn thành nhanh hơn cả đội vô địch năm đó.
Nhanh như chớp từ thời thiếu niên. Ở vòng 1B Google Code Jam 2012, anh đạt điểm tuyệt đối chỉ sau 54 phút 41 giây. Ở Olympic Tin học toàn Nga năm 2010, đội Gomel có anh giải hết 11 bài trong 4 giờ 20 phút, trong khi các đội Moscow và Saint Petersburg mất 7 giờ.
"Tôi chưa từng thua 0–4." Năm 2017, Barcelona lội ngược dòng thắng PSG 6–1 sau khi thua lượt đi 0–4. Giáo sư Anatoly Shalyto nhắn cho anh rằng Barça vừa thắng "theo kiểu Korotkevich". Fan bóng đá tourist đáp gọn: anh chưa bao giờ thua 0–4, kể cả khi đá sân khách. Giáo sư kết luận: vậy là anh còn giỏi hơn Barça.
Gặp Tổng thống 6 năm liền. Từ năm 12 đến 17 tuổi, anh được mời dự lễ trao giải của Quỹ Tổng thống Belarus hỗ trợ tài năng trẻ sáu lần liên tiếp nhờ các huy chương IOI. Anh đã tặng ba HCV IOI của mình cho Bảo tàng Nhà nước Belarus.
Nhà vô địch sống giản dị. Thời ở ITMO, anh ở ký túc xá chung phòng với đồng đội Artyom Vasiliev, không có ô tô và ăn mặc đơn giản dù đủ điều kiện thuê nhà riêng. Anh từng từ chối lời mời làm việc của Yandex, và nói đùa rằng nếu có lời đề nghị không thể từ chối, chắc anh đã nhận rồi. Đi thi ở đâu, anh cũng mua nam châm tủ lạnh làm kỷ niệm cho mình và mẹ.
Cộng đồng thế giới nói gì về tourist
- Ngưỡng mộ: khi anh đạt 4009, các blog trên Codeforces gọi đây là cột mốc tưởng chừng chỉ có trong truyền thuyết, và ca ngợi anh là "tiêu chuẩn vàng" của bộ môn suốt nhiều năm.
- Khiêm tốn: một người dùng viết lời chúc sinh nhật rằng điều truyền cảm hứng nhất không phải rating "không thể với tới", mà là sự khiêm tốn và việc anh vẫn chăm chỉ luyện tập dù đã là số 1.
- Tranh cãi: cũng có người phàn nàn rằng anh không viết lời cảm ơn nào dù cả cộng đồng, kể cả nhà sáng lập Codeforces MikeMirzayanov, chúc mừng mốc 4000. Nhiều người khác bênh vực rằng tourist vốn kiệm lời trên mạng.
- Góc nhìn chuyên môn: một bình luận nhắc rằng ở mức rating cao như vậy, điểm số biến động rất mạnh – chênh 500 điểm ở mức 3800 khác hẳn ở mức 1800. Điều đó khiến việc trụ vững ở đỉnh càng khó.
- Thần tượng của chính thần tượng: tourist kể hồi nhỏ anh học theo Petr Mitrichev, người hơn anh khoảng mười tuổi và thống trị các giải thời đó.
Phong cách thi đấu: "cầu thủ toàn diện không có điểm yếu"
Điều khiến tourist khác biệt là anh vừa nghĩ ra lời giải rất nhanh, vừa cài đặt nhanh mà gần như không sai. HLV Andrey Stankevich – người dẫn dắt nhiều đội ITMO vô địch thế giới – phân loại thí sinh giỏi thành ba nhóm: người giỏi toán nhưng cài đặt chậm, người code nhanh nhưng không đào sâu được bài, và người chăm chỉ làm tốt cả hai sau nhiều năm luyện tập. Theo ông, Gennady là trường hợp riêng: anh nghĩ ra hầu như mọi lời giải trong đầu rồi viết code thật nhanh, không lỗi.
Anh nhìn một bài toán như thế nào
Trong một cuộc trò chuyện năm 2017, anh giải thích rằng giải bài gồm hai pha: tìm thuật toán, rồi viết chương trình. Theo anh có hai loại bài:
- Bài "nghĩ": phải suy nghĩ rất lâu nhưng code ngắn – thuật toán càng đơn giản lại càng khó tìm ra.
- Bài "cài đặt": ý tưởng rõ như ban ngày nhưng phải viết rất nhiều. Ngay cả ở đây vẫn cần động não: tìm cách biến thuật toán thành code ngắn gọn hơn thì càng ít khả năng sai.
Cách anh luyện tập và giữ phong độ
- Mô phỏng thi thật: khi chuẩn bị cho ICPC hay IOI (đều dài 5 giờ), nhiều ngày liền chỉ gồm một buổi thi thử 5 tiếng rồi phân tích, thảo luận lời giải, kéo dài một tuần hoặc hơn.
- Không bao giờ ngừng: anh nhận xét nhiều nhà vô địch thế giới bỏ tập sáu tháng sau ICPC rồi không thể trở lại phong độ cũ. Bản thân anh luôn giữ "form", và đội cũ vẫn họp lại ít nhất mỗi tháng một lần để thi cùng các đội đang hoạt động.
- Theo kịp đề thi: đề thi thay đổi theo khoa học máy tính – đôi khi một thuật toán vừa được công bố đã xuất hiện ngay trong đề.
- Thất bại là động lực: anh tin việc chỉ được HCB ở IOI đầu tiên giúp anh không tự mãn; thua ở IOI thứ tư sau ba lần vô địch cũng chỉ đau trong chốc lát.
- Thi đấu như vận động viên: khi luyện tập, điều quan trọng là học được cái mới; còn khi thi, anh dồn toàn lực để thắng – dù là lập trình, bóng đá hay bóng bàn.
- Thích làm việc nhóm: anh cho rằng thi đội thú vị vì mỗi người nhìn bài từ một góc khác; anh không nhớ mình từng bực bội với đồng đội nào.
Ngoài thi đấu
- Ra đề và giảng dạy: anh từng ra đề cho vòng tứ kết và bán kết ICPC 2017, và dạy môn Cấu trúc dữ liệu & Giải thuật cho sinh viên năm nhất ITMO. Lý do ra đề: giải nhiều bài thì nảy ra những ý tưởng chưa ai thử, và muốn chia sẻ chúng.
- Khoa học: anh đồng tác giả một bài báo được nhận đăng ở tạp chí tin sinh học uy tín, sau khi giúp thầy hướng dẫn Alexey Sergushichev giải một bài toán thuật toán.
Tourist bây giờ làm gì?
Hiện tại tourist không phải giảng viên đại học. Theo trang giới thiệu huấn luyện viên của trại huấn luyện NAC–NAPC 2026, anh là kỹ sư phần mềm tại Cognition ở San Francisco (Mỹ) – công ty xây dựng các "đồng đội AI" cho lập trình viên, trong đó có Devin. Theo Wikipedia, Cognition do các cựu HCV IOI sáng lập.
Thông tin "tourist dạy thuật toán ở đại học" có lẽ bắt nguồn từ hai việc có thật:
- Huấn luyện viên trại NAC–NAPC 2026: từ 19 đến 23/3/2026, anh là một trong các huấn luyện viên của trại tập huấn dành cho các đội ICPC khu vực Bắc Mỹ, tổ chức tại Đại học Central Florida (UCF, Mỹ). Đây là đợt tập huấn ngắn ngày, không phải vị trí giảng dạy cố định.
- Dạy thực hành ở ITMO (khoảng 2017): khi đang học thạc sĩ, anh từng nhận dạy giờ thực hành môn Cấu trúc dữ liệu & Giải thuật cho một nhóm sinh viên năm nhất, theo lời mời của nhà vô địch thế giới Niyaz Nigmatullin.
Song song với công việc, anh vẫn thi đấu và vẫn ở nhóm đầu các bảng xếp hạng thế giới.
Bài học cho người học thuật toán
- Bắt đầu sớm nhưng không vội: cậu bé tourist cũng từng để cuốn sách nằm yên hai tháng vì mải đá bóng – đam mê đến khi bạn sẵn sàng.
- Luyện như thi thật: thi thử trọn thời gian rồi phân tích từng bài quan trọng hơn giải lẻ tẻ.
- Cài đặt gọn để ít bug: tìm cách viết ngắn nhất cho một ý tưởng là một kỹ năng riêng cần rèn.
- Đều đặn quan trọng hơn bùng nổ: chính tourist nói nghỉ sáu tháng là khó quay lại.
- Vượt qua cú trượt: năm 2024 anh rơi khỏi top 10 rồi trở lại lập kỷ lục 4009 chỉ vài tháng sau.
Bài tiếp theo của chuyên mục sẽ giới thiệu một huyền thoại khác. Bạn muốn đọc về ai tiếp theo: Petr Mitrichev, jiangly hay Benq? Hãy để lại bình luận nhé!

Nguồn tham khảo
- Gennady Korotkevich – Wikipedia (tiếng Anh)
- Короткевич, Геннадий Владимирович – RuWiki (tiếng Nga)
- "A Flexible Schedule" – Russian Maecenas, ĐH ITMO, 11/2017
- Phỏng vấn Gennady Korotkevich (ITMO News, đăng lại trên Codeforces, 2019)
- Codeforces – Congratulations tourist! (2024)
- Codeforces – tourist trở lại năm 2024
- Codeforces – cột mốc 4009
- ITMO News – vô địch TCO 2022
- dev.by – Code Jam lần thứ 7
- Sobaka.ru – thắng hai nhánh TCO 2019
- NAC–NAPC 2026 – danh sách huấn luyện viên (UCF)
- IOI Stats – hồ sơ Gennady Korotkevich
- Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
- Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
- Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
- Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
- Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
- Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
- Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
- Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
- Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.
Nhận xét
Đăng nhận xét