Seri chia sẻ về ngành CNTT – Phần 1: Người chọn nghề hay Nghề chọn người?
Dành cho các bạn sinh viên vừa bước chân vào ngành Công nghệ Thông tin, hoặc đã học vài năm mà thấy chán nản, mất định hướng. Trước khi hỏi "mình có hợp ngành này không?", hãy hỏi "mình thực sự muốn làm được điều gì?".
Seri này được thầy viết lần đầu vào năm 2017 trên blog Đào Tạo Lập Trình, sau rất nhiều lần các bạn nhắn tin nhờ tư vấn định hướng. Nay thầy biên tập lại, sắp xếp gọn gàng hơn để các bạn sinh viên dễ đọc. Bài viết dựa trên quan điểm cá nhân sau nhiều năm "lặn ngụp" trong ngành và trải nghiệm nhiều lĩnh vực khác nhau. Mọi ý kiến thảo luận đều rất đáng quý, mong nhận được phản hồi với tinh thần tôn trọng lẫn nhau.
📑 Mục lục
Vì sao có seri bài viết này?
Thời gian qua thầy nhận được rất nhiều câu hỏi, tâm tư của các bạn nhờ tư vấn định hướng lộ trình học trong ngành Công nghệ Thông tin (CNTT). Đa phần là:
Vừa bước chân vào ngành sau kỳ thi tuyển sinh, đang rất háo hức muốn bắt đầu ngay nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu.
Đã trải nghiệm với ngành vài năm nhưng học không vào, đâm ra chán nản và mất định hướng.
Dù đã cố gắng nhưng thầy không thể nói chuyện hết với tất cả mọi người, nên thầy viết hẳn ra chuỗi bài chia sẻ này. Nếu bạn đang ở một trong hai tình huống trên, hãy đọc để thực sự hiểu rõ hơn về ngành mình đang học.
Còn nếu bạn đang học tốt thì thầy vẫn thật lòng khuyên bạn nên đọc hết cả seri. Biết đâu có lúc bạn sẽ thốt lên: "Ồ, thì ra ngành mình đang học thú vị đến vậy sao?". Không bổ ngang cũng bổ dọc, ít nhất bạn cũng có thêm cái để định hướng cho các đàn em của mình.
Mọi thứ chỉ là "tương đối"
Theo quan điểm của thầy, mọi thứ trong cuộc sống này đều chỉ mang tính "tương đối". Ngay cả khi bạn tự trắc nghiệm bản thân, nghe các buổi hội thảo định hướng hay đi làm những thứ như sinh trắc vân tay… thì cũng không có gì chắc chắn để kết luận rằng bạn hợp ngành này mà không hợp ngành kia.
- Thực sự trải nghiệm trong ngành để hiểu về ngành ở mọi mặt.
- Hiểu điều bản thân muốn làm được trong cuộc sống này – thứ mang lại cho bạn hứng thú, cảm hứng và động lực.
- Đã nỗ lực hết sức với con đường mình đã chọn.
Câu chuyện: "Em chọn ngành vì gia đình chọn"
Thầy đã nói chuyện với rất nhiều em mới vào ngành, và không ít em nói rằng: "Em chọn ngành này là do gia đình chọn chứ bản thân em không thích."
Như thường lệ, thầy hỏi lại: "Vậy em thích làm được điều gì trong cuộc sống này?"
Một em trả lời: "Em thích làm ra những thứ có thể gắn kết mọi người với nhau, mang lại niềm vui, hạnh phúc cho mọi người."
Thầy phân tích cho em ấy thấy: điều em muốn chính là mục đích. Và để đạt được mục đích đó thì có rất nhiều công cụ giúp em làm được – CNTT chính là một trong số những công cụ ấy. Hãy nhìn thực tế mà xem:
Ngày xưa gửi một lá thư phải ngóng trông cả tháng trời mới đến tay người nhận, rồi ngóng thêm cả tháng nữa mới có thư hồi âm. Ngày nay có thư điện tử, gửi đi là nhận được phản hồi gần như ngay lập tức. Mạng xã hội còn giúp mọi người trò chuyện liên tục, hiểu về cuộc sống của nhau qua từng dòng trạng thái, thước phim, hình ảnh. (Tạm bỏ qua mặt tiêu cực của việc lạm dụng mạng xã hội đến mức tách biệt khỏi cuộc sống thật nhé.)
Trước đây muốn nghe tiếng nhau phải tốn tiền điện thoại, đặc biệt các gia đình có con đi du học, có người thân đi lao động nước ngoài thì cước gọi quốc tế còn đắt hơn nữa. Nói chuyện mà phải đong đếm từng phút, nhiều khi chưa nói xong đã "tắt cái bụp" vì hết tiền. Giờ chỉ cần có Internet là đã có thể gọi video, vừa nghe tiếng vừa thấy mặt nhau, nói từ sáng đến tối, hết pin thì thôi.
Hãy nghĩ đến hình ảnh một cặp đôi yêu thương nhau nhưng phải cách xa địa lý – khi nhận được tin nhắn của người kia, nụ cười nở trên môi. Hãy nghĩ đến hình ảnh cha mẹ đi làm xa, nhìn thấy mặt con qua điện thoại, nghe tiếng con bập bẹ tập nói mà ấm lòng nơi xứ người.
Mục đích có một, công cụ thì nhiều
Các em à, trước tiên các em cần hiểu rõ bản thân muốn làm được gì trong cuộc sống này – đó gọi là mục đích sống. Từ đó mới xuất phát đi tìm các công cụ giúp mình đạt được mục đích ấy. Muốn có hiểu biết đúng, các em phải chịu tìm hiểu, chịu thổ lộ với những người đã có trải nghiệm trong cuộc sống.
Thực tế, để đạt được một mục đích có rất nhiều công cụ:
- Nếu mục đích của em là có một nghề nghiệp ổn định để lo cho cha mẹ, thì ngành nào cũng có thể giúp em làm được, không riêng gì CNTT.
- Nếu em muốn mang lại giá trị cho cuộc sống, thì ngành nào cũng mang lại giá trị: đầu bếp mang lại bữa ăn ngon, người quét rác giúp đường phố sạch và an toàn hơn, bác sĩ cứu chữa nhiều người…
Đứng giữa quá nhiều công cụ như vậy, các em cần chọn ra một cái để khởi đầu và vững bước đi với nó. Cuộc sống vi diệu lắm: bằng một sợi dây liên kết vô hình nào đó, các em sẽ bị kéo đi xa hơn cả dự tính ban đầu. Có thể lúc đầu chỉ định theo một nghề, nhưng sau cùng được nếm trải cả 4, 5 nghề là chuyện rất bình thường (thầy là một ví dụ đây). Nhưng nếu không mạnh dạn bước bước đầu tiên và quyết tâm tới cùng, các em sẽ mãi đứng yên một chỗ.
Gặp khó khăn có phải là đã chọn sai?
Đi hội thảo tư vấn thấy mình hợp ngành, đến khi vào rồi thì cái gì cũng có cái khó khăn, gian nan của nó – xã hội bây giờ chẳng có gì "ngồi mát ăn bát vàng" cả đâu. Gặp chút khó khăn, các em lại chán nản và nghĩ: "Mình không hợp ngành này? Ngày xưa mình chọn sai rồi?"
Thầy nói thật: các em không sai gì cả, chẳng qua là các em làm chưa đúng thôi. Hãy tự hỏi:
- Mình đã nỗ lực hết sức chưa?
- Mình có thực sự hiểu bản thân muốn làm gì?
- Mình đã thực sự hiểu đúng về cái ngành mình đang dấn thân chưa?
Nghề đã chọn em rồi đấy – chứ không phải em chọn nghề đâu.
3 việc bạn cần làm ngay
- Hiểu rõ chính mình – tìm ra mục đích sốngHãy ngồi lại, tĩnh tâm để nhìn nhận và hiểu bản thân hơn. Chỉ chính em mới nhận ra được, vì nếu chính mình còn không biết mình thích gì, muốn làm gì thì ai giúp được mình? Muốn hiểu mình hơn, hãy đứng dậy bước ra thế giới ngoài kia để có nhiều trải nghiệm: bước ra khỏi vùng an toàn, cho phép bản thân đối mặt với thử thách (ví dụ đi làm thêm để tự lo cho bản thân), chịu khó đọc sách – nguồn tài nguyên vô giá mở mang kiến thức và hiểu biết.
- Hiểu thật kỹ về ngành nghề mình đang theo đuổiTrước khi kết luận ngành có giúp mình đạt được mục đích sống hay không, hãy đầu tư tìm hiểu kỹ qua các bài chia sẻ, định hướng; chịu khó tìm những người có kinh nghiệm chuyên môn để nghe họ chia sẻ. Mọi thứ đều có sẵn, nhưng nó sẽ không tự tìm đến em – chính em phải tìm đến nó. Trong khả năng của mình, qua seri bài viết này thầy sẽ cố gắng cho các em thấy những gì thầy cảm nhận được về ngành CNTT.
- Tự hỏi: "ĐÃ NỖ LỰC HẾT SỨC CHƯA?" trước khi muốn bỏ cuộcĐừng cho phép bản thân quyền chấp nhận thất bại. Hãy nghĩ đến sự hi sinh, công sức của cha mẹ đã lo cho các em ăn học, công dạy dỗ của thầy cô để các em nên người. Các em đã báo hiếu được cho cha mẹ ngày nào chưa? Hạnh phúc của cha mẹ lúc này có lẽ đơn giản chỉ là nhìn thấy các em hăng say học tập và nên người. Hãy nhớ những lời này nhé!
Lời kết
Cảm ơn bạn đã đọc đến tận đây. Thầy chúc tất cả các bạn đều sẽ tìm ra được mục đích sống của mình, tìm ra một công cụ khởi đầu cho hành trình và kiên trì nỗ lực để gặt hái thành công. Thầy rất mong nhận được phản hồi của các bạn ở phần bình luận bên dưới để có thêm động lực chia sẻ nhiều điều hơn nữa.
Ở phần tiếp theo, thầy sẽ "lột trần" ngành CNTT: những điều hay ho, cơ hội kiếm tiền và cả những khó khăn, thử thách đang chờ bạn – để bạn tự so sánh với thước đo mục đích sống của mình. Đọc Phần 2: Những điều hay ho của ngành CNTT →
Bản quyền nội dung thuộc về tác giả. Vui lòng không sao chép, đăng lại khi chưa có sự đồng ý của tác giả; khi trích dẫn cần ghi rõ nguồn và dẫn liên kết về bài viết gốc.
- Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
- Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
- Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
- Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
- Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
- Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
- Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
- Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
- Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.
Nhận xét
Đăng nhận xét