Bài 5: Benq (Benjamin Qi) – Hai lần vô địch IOI và người sáng lập USACO Guide

Benjamin Qi – nick Benq – là người thứ ba trong lịch sử vô địch tuyệt đối IOI hai năm liên tiếp, nhà vô địch Meta Hacker Cup 2022, người dẫn dắt dự án USACO Guide, và hiện đang đứng số 1 bảng xếp hạng Codeforces.

Bài thứ năm của chuyên mục Huyền thoại lập trình thi đấu. Benq là một trong số ít người từng soán ngôi số 1 Codeforces của tourist – và vẫn đang ở đỉnh cao cho tới hôm nay.
Vì sao Benq được gọi là huyền thoại?
Trong lịch sử IOI, chỉ có ba người từng giành hạng nhất tuyệt đối hai năm liên tiếp: Victor Bargatchev (1994–1995), Gennady Korotkevich – tourist (2009–2011) và Benjamin Qi (2018–2019). Không chỉ giỏi thi đấu, Benq còn để lại di sản lớn cho người học qua USACO Guide và kho thư viện code mở của mình.
| Thông tin | Chi tiết |
|---|---|
| Họ tên | Benjamin Qi |
| Nickname | Benq (Codeforces, AtCoder), bqi343 (Topcoder, GitHub) |
| Năm sinh | Khoảng 2001 (theo các trang tổng hợp) |
| Quê quán | Princeton, New Jersey, Mỹ |
| Trường THPT | Princeton High School (2015–2019) |
| Đại học | MIT – ngành Khoa học máy tính |
| Rating Codeforces cao nhất | 3857 |
| Hiện tại | Số 1 bảng xếp hạng Codeforces (3676 điểm, cuối tháng 10/2026) |
Từ học sinh mê toán đến USACO
Benq đến với lập trình nhờ toán. Theo cuộc phỏng vấn với IOI năm 2020, bạn bè ở các kỳ thi toán gợi ý anh thử USACO (Olympic Tin học Mỹ). Anh bắt đầu tự học từ mùa hè sau lớp 8, khoảng 13 tuổi, bằng các trang huấn luyện của USACO rồi chuyển sang Codeforces. Kỳ thi USACO đầu tiên của anh là tháng 12/2015.
Nền tảng toán của anh rất chắc: vào tứ kết toàn quốc MATHCOUNTS 2015 và được bằng khen USAMO (Olympic Toán Mỹ) các năm 2018, 2019. Khi còn học cấp ba, anh đã học song song các môn toán và vật lý ở Đại học Princeton.
Một chi tiết thú vị trên Codeforces: trong kỳ thi đầu tiên, Benq không giải được bài nào. Khoảng ba năm sau, anh đã lên Legendary Grandmaster với khoảng 3.000 bài đã giải.
Hai lần vô địch tuyệt đối IOI
| Năm | Kỳ thi | Thành tích |
|---|---|---|
| 2017 | IOI (Iran) | Được chọn vào đội tuyển Mỹ nhưng không dự được vì vấn đề thị thực |
| 2018 | IOI (Tsukuba, Nhật Bản) | HCV, hạng 1 tuyệt đối – 499/600 điểm |
| 2019 | IOI (Baku, Azerbaijan) | HCV, hạng 1 tuyệt đối – 547,09/600 điểm |
- IOI 2018: anh là thí sinh duy nhất giải trọn bài "Seats". Đội Mỹ năm đó giành 3 HCV và 1 HCĐ.
- IOI 2019: ban tổ chức gọi anh là nhà vô địch tuyệt đối hai năm liên tiếp; Bộ trưởng Giáo dục Azerbaijan trao cho anh giải thưởng đặc biệt. Đồng đội năm đó có William Lin – nhân vật của bài trước trong chuyên mục.
Thành tích đại học và chuyên nghiệp
| Giải đấu | Năm | Thành tích |
|---|---|---|
| ICPC World Finals (Moscow, đội MIT) | 2020 (thi 10/2021) | Hạng 9 thế giới, vô địch khu vực Bắc Mỹ, huy chương Đồng |
| Meta (Facebook) Hacker Cup | 2020 | Hạng 2 |
| Meta Hacker Cup | 2022 | Vô địch |
| Meta Hacker Cup | 2023 | Hạng 2 |
| Meta Hacker Cup | 2024 / 2025 | Hạng 4 / Hạng 3 |
| Google Code Jam | 2020 / 2021 / 2022 | Hạng 6 / Hạng 5 / Hạng 6 |
| Topcoder Open | 2022 | Hạng 8 |
| AtCoder World Tour Finals (2019–2022) | 2023 | Hạng 4 |
| CodeChef SnackDown | 2021 | Hạng 3 |
| Yandex Cup – Algorithm | 2025 | Hạng 2 |
Có thể thấy Benq duy trì phong độ đỉnh cao suốt gần 10 năm, gần như năm nào cũng có mặt trong top đầu các giải lớn nhất thế giới.
Codeforces: người soán ngôi tourist
Trong phần lớn lịch sử Codeforces, vị trí số 1 thuộc về tourist. Benq là một trong số ít người làm được điều ngược lại – và còn làm nhiều lần:
- Tháng 4/2021: lần đầu vượt tourist lên số 1 và giữ vị trí này hơn ba tháng.
- Tháng 6/2021: sau Codeforces LATOKEN Round 1 (+105 điểm), anh lập kỷ lục rating mới lúc đó là 3796. Ít lâu sau, tourist giành lại kỷ lục với 3821.
- Tháng 1/2023: vô địch Hello 2023 và trở lại vị trí số 1.
- 2024–2025: đạt rating cao nhất 3857 và nhiều lần đứng số 1.
- Tháng 10/2026: đang đứng số 1 bảng xếp hạng với 3676 điểm, trên Kevin114514 và jiangly.
Năm 2021, một người dùng dự đoán Benq sẽ đạt 4000 trong 2–3 năm và bị "downvote" tới -72. Mốc 4000 sau đó thuộc về tourist và jiangly, nhưng Benq vẫn là người giữ phong độ bền bỉ nhất ở nhóm đầu.
Di sản: USACO Guide và thư viện code mở
USACO Guide
Năm 2020, Benq dẫn dắt một nhóm cựu thí sinh USACO xây dựng USACO Guide – bộ tài liệu học lập trình thi đấu miễn phí, chia theo từng cấp độ từ Bronze đến Platinum, kèm bài tập và lời giải. Dự án được mở mã nguồn từ tháng 11/2020 dưới tổ chức Competitive Programming Initiative, không trực thuộc USACO chính thức. Đây hiện là một trong những tài liệu tự học thuật toán phổ biến nhất bằng tiếng Anh.
Kho code cp-notebook
Kho GitHub bqi343/cp-notebook chứa thư viện và template thi đấu của anh, có khoảng 2.900 sao và gần 450 lượt fork, được rất nhiều người sao chép. Template của anh nổi tiếng là "nặng" – từng có người trên diễn đàn USACO Guide góp ý rằng nhiều lời giải dùng template của Ben Qi khó đọc với người mới.
Ra đề và đóng góp khác
- Từ cuối 2019, anh là người ra đề chính của USACO, với hàng chục bài thi.
- Đồng tác giả Codeforces Round 887 (Div. 1 + Div. 2) tháng 7/2023.
- Công bố bài báo nghiên cứu một tác giả trên arXiv năm 2022 về tối ưu hàm submodular.
- Từng làm trợ giảng môn Nhập môn lập trình ở MIT năm 2020.
Lời khuyên của Benq
Trong phỏng vấn với IOI năm 2020, anh khuyên:
- Hãy luyện với những bài khó, nhưng đừng sa lầy quá lâu vào một bài.
- Với các bạn đặt mục tiêu huy chương đồng, hãy chắc chắn lấy điểm các subtask dễ trước.
- Tài liệu luyện tập yêu thích của anh chính là USACO Guide.
Bài học cho người học thuật toán
- Toán là bệ phóng: nền tảng toán olympiad giúp Benq leo từ 0 bài lên Legendary Grandmaster chỉ trong khoảng ba năm.
- Giỏi rồi thì chia sẻ: USACO Guide và cp-notebook cho thấy giá trị của việc biến kinh nghiệm cá nhân thành tài liệu cho cộng đồng.
- Bền bỉ hơn bùng nổ: gần 10 năm liên tục trong top đầu thế giới – điều khó hơn cả việc đạt đỉnh một lần.
- Subtask là bạn: lấy chắc điểm phần dễ trước khi đi tìm lời giải hoàn chỉnh.
Bạn đã từng học trên USACO Guide chưa? Hãy chia sẻ trải nghiệm của mình trong phần bình luận nhé!

Nguồn tham khảo
- IOI – phỏng vấn Benjamin Qi (2020)
- Wikipedia – International Olympiad in Informatics
- ADA Fund – IOI 2019 Baku
- Competitive Programming Hall of Fame – Benjamin Qi
- Wikipedia – Meta Hacker Cup
- Bảng xếp hạng ICPC World Finals 2020 (clist.by)
- Codeforces – hồ sơ Benq
- Codeforces – kỷ lục 3796 (6/2021)
- Codeforces – Hello 2023
- Codeforces – bảng xếp hạng 10/2026
- Codeforces – giới thiệu USACO Guide
- GitHub – bqi343/cp-notebook
- arXiv – On Maximizing Sums of Non-monotone Submodular and Linear Functions
- Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
- Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
- Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
- Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
- Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
- Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
- Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
- Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
- Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.
Nhận xét
Đăng nhận xét