Tuyển sinh 🎓 Mình nhận đào tạo lập trình giải thuật thi đấu: thi vào lớp 10 chuyên tin · thi học sinh giỏi tin học cấp tỉnh/thành · thi vào đội tuyển quốc gia · Olympic tin học sinh viên / ICPC · phỏng vấn thuật toán. Bấm vào đây để xem thông tin khóa học → Xem khóa học
Thi thử miễn phí
🏆 Thi thử HSG Tin học tuần này trên ClueOJ
Mở công khai cho mọi người · đề do thầy Nguyễn Việt Nam Sơn biên soạn
Lịch thi, đề cũ & lời giải →

Xếp que

Nguồn: CLUE OJ Độ khó: Dễ Rẽ nhánh Tìm quy luật

Đề bài

Xu đang dạy em Xốp học toán lớp một. Xu dùng que tính để em Xốp xếp thành các phép cộng $A + B = C$, trong đó $A, B, C$ là các số nguyên dương, mỗi số được xếp bằng đúng số que bằng giá trị của nó (dấu $+$ và dấu $=$ không cần que). Ví dụ phép tính $1 + 2 = 3$ cần $1 + 2 + 3 = 6$ que tính, phép tính $1 + 1 = 2$ cần $4$ que tính.

Xu đưa cho em Xốp $N$ que tính. Hỏi em Xốp cần lấy thêm ít nhất bao nhiêu que tính nữa để có thể dùng hết tất cả số que đang có xếp thành một phép cộng đúng?

Ví dụ: với $N = 1$, em Xốp cần lấy thêm ít nhất $3$ que để xếp $1 + 1 = 2$. Với $N = 20$, em Xốp không cần lấy thêm que nào vì xếp được ngay $4 + 6 = 10$.

Dữ liệu vào:

Một số nguyên dương $N$.

Kết quả:

In ra một số nguyên không âm là số que tính ít nhất cần lấy thêm.

Giới hạn:

  • $1 \le N \le 10^9$

Subtask:

  • Subtask 1 (60% số điểm): $N \le 20$.
  • Subtask 2 (40% số điểm): $21 \le N \le 10^9$.

Giới hạn thời gian: 1 giây, bộ nhớ: 256 MB. Dữ liệu nhập từ bàn phím và in ra màn hình.

Ví dụ 1 – input
3
Ví dụ 1 – output
1
Ví dụ 2 – input
20
Ví dụ 2 – output
0
  • Ví dụ 1: có 3 que, lấy thêm 1 que để xếp $1 + 1 = 2$.
  • Ví dụ 2: xếp được ngay $4 + 6 = 10$ (dùng đủ $4 + 6 + 10 = 20$ que).

Nguồn: phỏng theo bài "XẾP QUE" – vinhdinhcoder.net (chủ đề Rẽ nhánh).

Lời mở đầu

Bài "tư duy" đầu tiên: không cần thử từng phép cộng, chỉ cần nhận ra số que của một phép cộng đúng luôn có một tính chất đặc biệt. Ghi chú: đề gốc ghi "in ra số nguyên dương" nhưng đáp án có thể bằng 0 (như $N = 20$), mình sửa thành "số nguyên không âm".

Link nộp bài

Bấm vào nút bên dưới để nộp bài và được hệ thống CLUE OJ chấm tự động.

Nộp bài trên CLUE OJ

Lộ trình lời giải, bấm vào từng phần để nhảy tới:

Bộ testBộ test chính thức có gì?

Bộ test có 20 test, mỗi test đúng được 1 phần điểm như nhau. Test 1–12 thuộc subtask 1 ($N \le 20$), test 13–20 có $N$ tới $10^9$.

TestNội dung kiểm tra
1–12$N = 1, 2, 3$ (chưa đủ 4 que), $N = 4$, các số chẵn / lẻ tới 20
13–20$N$ lớn tới $10^9$, chẵn và lẻ

Ý tưởngSố que luôn chẵn và ít nhất 4

Phép cộng $A + B = C$ dùng $A + B + C$ que. Vì $C = A + B$ nên số que là $A + B + C = 2C$ – luôn là số chẵn. Và $A, B \ge 1$ nên $C \ge 2$, số que $\ge 4$.

Ngược lại, mọi số chẵn $M \ge 4$ đều xếp được: lấy $C = M / 2$, $A = 1$, $B = C - 1$. Vậy bài toán thành: tìm số chẵn $M \ge 4$ nhỏ nhất mà $M \ge N$.

  • $N < 4$: cần lấy thêm $4 - N$ que.
  • $N \ge 4$, $N$ chẵn: không cần thêm (0 que).
  • $N \ge 4$, $N$ lẻ: thêm 1 que.
Gọn lại
Nếu $N < 4$ in $4 - N$, ngược lại in N % 2.

Em nhập dữ liệu rồi bấm Tiếp để xem chương trình xét từng điều kiện:

Ví dụ nhanh:

Lời giảiHai trường hợp

Một câu if / else.

C++▶ Chạy tay từng dòng codeChưa đủ 4 que thì bù cho đủ, ngược lại xét chẵn lẻ.
Dữ liệu mẫu:
  1. Phép % (chia lấy dư): n % 2 bằng 0 khi $n$ chẵn, bằng 1 khi $n$ lẻ – đúng bằng số que cần thêm.
  2. Không cần vòng lặp thử từng số que: tìm ra quy luật "số chẵn ≥ 4" là xong trong $O(1)$.
Không gian$O(1)$
Thời gian$O(1)$

Kết quả chạy thật: bản C++ đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.003s. Bản Python đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.023s. Full điểm.

Cái bẫyNhững cách làm sai hay gặp

Các cách làm sai mình đã chấm thử trên bộ test:

Cách làm saiĐúngGhi chú
Chỉ xét chẵn lẻ (cout << n % 2), quên trường hợp $N < 4$18/20sai test 2, 3

Tổng kếtKết quả chạy thật trên bộ test

CáchNgôn ngữĐúngLâu nhấtGhi chú
Lời giải chuẩnC++20/200.003sFull điểm
Python20/200.023sFull điểm
Quên N < 4C++18/20–Mất 2 test
Ghi chú của mình: trước khi code, hãy thử tay vài giá trị nhỏ ($N = 1, 2, 3, 4, 5$) để tìm quy luật – bài này chỉ cần nhận ra "số que luôn chẵn".
Rất vui khi anh em nào đã đọc đến những dòng cuối cùng này. Anh em đọc chắc cũng mỏi mắt luôn chứ 😅 vậy anh em nghĩ người viết ra hết đống ở trên còn thế nào nữa 🤪. Vậy nên đừng tiếc gì cho mình một lời bình luận hoặc chia sẻ bài viết để động viên mình nè. Chúc anh em học tốt và gặt hái nhiều thành công 😇
Tự học thuật toán: khó ở đâu?
Đọc xong một bài giải là bước đầu. Phần lớn học sinh tự học sẽ gặp những trở ngại sau:
  • Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
  • Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
  • Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
  • Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
  • Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
Học cùng thầy Nam Sơn, các trở ngại đó được gỡ bỏ:
  • Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
  • Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
  • Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
  • Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.

Nhận xét