Tuyển sinh 🎓 Mình nhận đào tạo lập trình giải thuật thi đấu: thi vào lớp 10 chuyên tin · thi học sinh giỏi tin học cấp tỉnh/thành · thi vào đội tuyển quốc gia · Olympic tin học sinh viên / ICPC · phỏng vấn thuật toán. Bấm vào đây để xem thông tin khóa học → Xem khóa học
Thi thử miễn phí
🏆 Thi thử HSG Tin học tuần này trên ClueOJ
Mở công khai cho mọi người · đề do thầy Nguyễn Việt Nam Sơn biên soạn
Lịch thi, đề cũ & lời giải →

Tổng lẻ từ 1 đến N

Nguồn: CLUE OJ Độ khó: Dễ Vòng lặp Kiểu dữ liệu

Đề bài

Cho số nguyên dương $N$. Hãy tính tổng các số lẻ từ $1$ đến $N$ (gồm cả $N$ nếu $N$ lẻ).

Dữ liệu vào:

Một số nguyên dương $N$.

Kết quả:

Tổng các số lẻ từ $1$ đến $N$.

Giới hạn:

  • $1 \le N \le 10^6$

Giới hạn thời gian: 1 giây, bộ nhớ: 256 MB. Dữ liệu nhập từ bàn phím và in ra màn hình.

Ví dụ 1 – input
5
Ví dụ 1 – output
9
Ví dụ 2 – input
3
Ví dụ 2 – output
4
  • Ví dụ 1: $1 + 3 + 5 = 9$.
  • Ví dụ 2: $1 + 3 = 4$.

Nguồn: phỏng theo bài "TỔNG LẺ" – vinhdinhcoder.net (chủ đề Lặp FOR).

Lời mở đầu

Cộng $1 + 3 + 5 + \ldots$ không vượt quá $N$. Thay vì duyệt mọi số rồi kiểm tra lẻ, ta cho biến lặp nhảy 2 bước: $1, 3, 5, \ldots$ Hai điểm cần chú ý: phải cộng cả $N$ khi $N$ lẻ, và tổng tới $2{,}5 \cdot 10^{11}$ – vượt int.

Link nộp bài

Bấm vào nút bên dưới để nộp bài và được hệ thống CLUE OJ chấm tự động.

Nộp bài trên CLUE OJ

Lộ trình lời giải, bấm vào từng phần để nhảy tới:

Bộ testBộ test chính thức có gì?

Bộ test có 20 test, mỗi test đúng được 1 phần điểm như nhau. Mọi test có $1 \le N \le 10^6$.

TestNội dung kiểm tra
1–10Ví dụ đề, $N = 1, 2$, $N$ nhỏ chẵn và lẻ
11–14$N$ quanh $92\,681$: chỗ tổng bắt đầu vượt giới hạn int
15–20$N$ lớn tới $10^6$, chẵn và lẻ

Ý tưởngCho i nhảy 2 bước

Biến tong = 0; vòng lặp for(i = 1; i <= n; i += 2) cho i lần lượt là $1, 3, 5, \ldots$ – toàn số lẻ, không cần kiểm tra – và cộng vào tong.

Điều kiện i <= n (có dấu bằng) đảm bảo khi $N$ lẻ thì $N$ cũng được cộng: ví dụ 1, $N = 5$: $1 + 3 + 5 = 9$.

Chọn kiểu dữ liệu
Với $N = 10^6$ có $500\,000$ số lẻ, tổng $= 500\,000^2 = 2{,}5 \cdot 10^{11}$ (tổng $k$ số lẻ đầu tiên bằng $k^2$) → tong phải là long long. Tổng vượt int ngay từ $N = 92\,681$.

Em nhập $N$ rồi bấm Tiếp để xem i nhảy qua các số lẻ:

Ví dụ nhanh:

Lời giảiVòng lặp for nhảy 2 bước

Chỉ một vòng lặp for với bước nhảy 2.

C++▶ Chạy tay từng dòng codei chạy 1, 3, 5, ... không vượt quá n, cộng dồn vào tong.
Dữ liệu mẫu:
Sau 15 lần lặp, phần còn lại được "tua nhanh" trong một bước.
  1. i += 2 là viết tắt của i = i + 2.
  2. Python: range(1, n + 1, 2) – tham số thứ ba là bước nhảy; phải là n + 1 để gồm cả $n$ khi $n$ lẻ.
  3. Như bài "Dương lẻ", tổng này bằng $k^2$ với $k = (N + 1) / 2$ – nhưng $N \le 10^6$ nên vòng lặp đã đủ nhanh.
Không gian$O(1)$
Thời gian$O(N)$

Kết quả chạy thật: bản C++ đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.007s. Bản Python đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.145s. Full điểm.

Cái bẫyNhững cách làm sai hay gặp

Các cách làm sai mình đã chấm thử trên bộ test:

Cách làm saiĐúngGhi chú
Tổng kiểu int10/20sai test 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20
Điều kiện i < n (quên $N$ khi $N$ lẻ)9/20sai test 1, 2, 3, 6, 8, 11, 13, 15, 17, 18, 20
Bắt đầu i = 0 (thành cộng các số chẵn)0/20sai test 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20
Công thức $k^2$ với $k = N / 2$9/20sai test 1, 2, 3, 6, 8, 11, 13, 15, 17, 18, 20

Tổng kếtKết quả chạy thật trên bộ test

CáchNgôn ngữĐúngLâu nhấtGhi chú
Lời giải chuẩnC++20/200.007sFull điểm
Python20/200.145sFull điểm
Tổng intC++10/20–Mất 10 test
i < nC++9/20–Mất 11 test
Bắt đầu từ 0C++0/20–Mất 20 test
k = N / 2C++9/20–Mất 11 test
Ghi chú của mình: với vòng lặp, hãy luôn kiểm tra ba thứ: giá trị bắt đầu, điều kiện dừng (có dấu bằng không?) và bước nhảy.
Rất vui khi anh em nào đã đọc đến những dòng cuối cùng này. Anh em đọc chắc cũng mỏi mắt luôn chứ 😅 vậy anh em nghĩ người viết ra hết đống ở trên còn thế nào nữa 🤪. Vậy nên đừng tiếc gì cho mình một lời bình luận hoặc chia sẻ bài viết để động viên mình nè. Chúc anh em học tốt và gặt hái nhiều thành công 😇
Tự học thuật toán: khó ở đâu?
Đọc xong một bài giải là bước đầu. Phần lớn học sinh tự học sẽ gặp những trở ngại sau:
  • Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
  • Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
  • Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
  • Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
  • Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
Học cùng thầy Nam Sơn, các trở ngại đó được gỡ bỏ:
  • Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
  • Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
  • Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
  • Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.

Nhận xét