Tuyển sinh 🎓 Mình nhận đào tạo lập trình giải thuật thi đấu: thi vào lớp 10 chuyên tin · thi học sinh giỏi tin học cấp tỉnh/thành · thi vào đội tuyển quốc gia · Olympic tin học sinh viên / ICPC · phỏng vấn thuật toán. Bấm vào đây để xem thông tin khóa học → Xem khóa học
Thi thử miễn phí
🏆 Thi thử HSG Tin học tuần này trên ClueOJ
Mở công khai cho mọi người · đề do thầy Nguyễn Việt Nam Sơn biên soạn
Lịch thi, đề cũ & lời giải →

Min max

Nguồn: CLUE OJ Độ khó: Dễ Vòng lặp Tìm lớn nhất

Đề bài

Cho dãy gồm $n$ số nguyên $a_1, a_2, \ldots, a_n$. Hãy tìm số lớn nhất và số bé nhất trong dãy.

Dữ liệu vào:

  • Dòng 1: số nguyên dương $n$.
  • Dòng 2: $n$ số nguyên $a_1, a_2, \ldots, a_n$ cách nhau bởi dấu cách.

Kết quả:

Gồm hai dòng:

  • Dòng 1: SO LON NHAT: x với $x$ là số lớn nhất của dãy.
  • Dòng 2: SO BE NHAT: y với $y$ là số bé nhất của dãy.

Giới hạn:

  • $1 \le n \le 10\,000$
  • $-10^9 \le a_i \le 10^9$ (dãy có thể chứa số âm)

Giới hạn thời gian: 1 giây, bộ nhớ: 256 MB. Dữ liệu nhập từ bàn phím và in ra màn hình.

Ví dụ 1 – input
5
1 2 3 4 5
Ví dụ 1 – output
SO LON NHAT: 5
SO BE NHAT: 1
Ví dụ 2 – input
4
-3 -1 -8 -2
Ví dụ 2 – output
SO LON NHAT: -1
SO BE NHAT: -8
  • Ví dụ 1: số lớn nhất là $5$, số bé nhất là $1$.
  • Ví dụ 2: mọi số đều âm; số lớn nhất là $-1$, số bé nhất là $-8$.

Nguồn: phỏng theo bài "MIN MAX" – vinhdinhcoder.net (chủ đề Lặp FOR).

Lời mở đầu

Bài "Số lớn nhất" ở chương rẽ nhánh chỉ có 3 số, giờ là cả một dãy tới $10\,000$ số – không thể viết $10\,000$ câu if, nên ta dùng vòng lặp với mẫu quen thuộc "giả sử – cập nhật". Cái bẫy chính nằm ở giá trị khởi tạo: dãy có thể toàn số âm hoặc toàn số dương. Ghi chú: đề gốc cho $0 \le n$, nhưng với $n = 0$ thì không có số lớn nhất / bé nhất nên mình sửa thành $1 \le n$; đề gốc cũng chưa có giới hạn giá trị, mình bổ sung $|a_i| \le 10^9$ (có số âm).

Link nộp bài

Bấm vào nút bên dưới để nộp bài và được hệ thống CLUE OJ chấm tự động.

Nộp bài trên CLUE OJ

Lộ trình lời giải, bấm vào từng phần để nhảy tới:

Bộ testBộ test chính thức có gì?

Bộ test có 20 test, mỗi test đúng được 1 phần điểm như nhau. Mọi test có $1 \le n \le 10\,000$ và $|a_i| \le 10^9$.

TestNội dung kiểm tra
1–8Dãy nhỏ: ví dụ đề, $n = 1$, dãy giảm dần, toàn số âm, toàn số dương, toàn số 0, có số trùng nhau
9–10, 16Giá trị biên $\pm 10^9$, dãy chỉ có một số
11–12$10\,000$ số toàn âm / toàn dương
13–15, 18–20Số bé nhất / lớn nhất nằm ở đầu hoặc cuối dãy
17$10\,000$ số ngẫu nhiên

Ý tưởngGiả sử số đầu tiên vừa lớn nhất vừa bé nhất

Đọc số đầu tiên $x$ và gán luôn mx = mn = x. Sau đó dùng vòng lặp đọc lần lượt $n - 1$ số còn lại, mỗi số $x$:

  • nếu $x > mx$ thì mx = x (gặp số lớn hơn);
  • nếu $x < mn$ thì mn = x (gặp số bé hơn).

Khi vòng lặp kết thúc, mx và mn chính là số lớn nhất và bé nhất. Ta không cần lưu cả dãy – đọc tới đâu so sánh tới đó.

Vì sao không khởi tạo mx = 0?
Nếu dãy toàn số âm (ví dụ 2: $-3, -1, -8, -2$) thì không số nào lớn hơn $0$, mx giữ nguyên $0$ – một số không hề có trong dãy! Tương tự mn = 0 sai khi dãy toàn số dương. Khởi tạo bằng chính số đầu tiên thì luôn đúng.

Em nhập dãy số (cách nhau bởi dấu cách) rồi bấm Tiếp để xem vòng lặp xét từng số:

Ví dụ nhanh:

Lời giảiMột vòng lặp, hai câu if

Đọc số đầu tiên riêng để khởi tạo, rồi vòng lặp for đọc $n - 1$ số còn lại. Không cần mảng.

C++▶ Chạy tay từng dòng codeKhởi tạo bằng số đầu tiên, rồi đọc từng số và cập nhật mx, mn.
Dữ liệu mẫu:
Khi dãy dài hơn 15 số, phần còn lại được "tua nhanh" trong một bước cho gọn.
  1. Hai câu if độc lập (không dùng else if) cho dễ hiểu. Với cách khởi tạo bằng số đầu tiên thì else if cũng đúng, nhưng nếu khởi tạo bằng "số rất lớn / rất bé" thì else if sẽ sai – xem phần bẫy.
  2. $|a_i| \le 10^9$ vừa trong giới hạn int nên không cần long long.
  3. Python: for x in map(int, input().split()) duyệt lần lượt từng số trên dòng 2; biến dem giúp nhận ra số đầu tiên.
Không gian$O(1)$
Thời gian$O(n)$

Kết quả chạy thật: bản C++ đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.008s. Bản Python đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.042s. Full điểm.

Cái bẫyNhững cách làm sai hay gặp

Các cách làm sai mình đã chấm thử trên bộ test:

Cách làm saiĐúngGhi chú
Khởi tạo mx = 016/20sai test 2, 4, 10, 11
Khởi tạo mn = 014/20sai test 1, 3, 5, 12, 16, 20
Khởi tạo mx = INT_MIN, mn = INT_MAX rồi dùng if … else if15/20sai test 1, 2, 13, 16, 19
Vòng lặp for(i = 1; i < n; i++) – chỉ đọc $n - 1$ số10/20sai test 1, 2, 3, 5, 8, 9, 14, 15, 16, 19
Vì sao else if lại sai?
Với mx = INT_MIN, số đầu tiên luôn lớn hơn mx nên chạy vào nhánh if – nhánh else if cập nhật mn bị bỏ qua. Nếu số đầu tiên chính là số bé nhất (hoặc dãy chỉ có 1 số) thì mn không bao giờ nhận được nó.

Tổng kếtKết quả chạy thật trên bộ test

CáchNgôn ngữĐúngLâu nhấtGhi chú
Lời giải chuẩnC++20/200.008sFull điểm
Python20/200.042sFull điểm
mx = 0C++16/20–Mất 4 test
mn = 0C++14/20–Mất 6 test
else if + INT_MIN/MAXC++15/20–Mất 5 test
Thiếu 1 sốC++10/20–Mất 10 test
Ghi chú của mình: mẫu "khởi tạo bằng phần tử đầu tiên rồi cập nhật" là mẫu chuẩn để tìm lớn nhất / bé nhất – an toàn với mọi dãy, kể cả toàn số âm.
Rất vui khi anh em nào đã đọc đến những dòng cuối cùng này. Anh em đọc chắc cũng mỏi mắt luôn chứ 😅 vậy anh em nghĩ người viết ra hết đống ở trên còn thế nào nữa 🤪. Vậy nên đừng tiếc gì cho mình một lời bình luận hoặc chia sẻ bài viết để động viên mình nè. Chúc anh em học tốt và gặt hái nhiều thành công 😇
Tự học thuật toán: khó ở đâu?
Đọc xong một bài giải là bước đầu. Phần lớn học sinh tự học sẽ gặp những trở ngại sau:
  • Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
  • Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
  • Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
  • Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
  • Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
Học cùng thầy Nam Sơn, các trở ngại đó được gỡ bỏ:
  • Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
  • Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
  • Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
  • Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.

Nhận xét