Tuyển sinh 🎓 Mình nhận đào tạo lập trình giải thuật thi đấu: thi vào lớp 10 chuyên tin · thi học sinh giỏi tin học cấp tỉnh/thành · thi vào đội tuyển quốc gia · Olympic tin học sinh viên / ICPC · phỏng vấn thuật toán. Bấm vào đây để xem thông tin khóa học → Xem khóa học
Thi thử miễn phí
🏆 Thi thử HSG Tin học tuần này trên ClueOJ
Mở công khai cho mọi người · đề do thầy Nguyễn Việt Nam Sơn biên soạn
Lịch thi, đề cũ & lời giải →

Làm tròn số thực (DK04)

Nguồn: CLUE OJ Độ khó: Trung bình Câu lệnh điều kiện Mã bài DK04

Đề bài

Chắc hẳn em đã từng dùng các hàm làm tròn có sẵn của ngôn ngữ lập trình. Lần này hãy tự cài đặt việc làm tròn: cho số thực $n$, hãy làm tròn $n$ về số nguyên gần nhất (số nguyên có chênh lệch với $n$ nhỏ nhất).

Nếu $n$ cách đều hai số nguyên (phần thập phân đúng bằng $0.5$) thì làm tròn ra xa số 0: ví dụ $5.5 \to 6$, $-2.5 \to -3$.

Khuyến khích: không dùng hàm làm tròn có sẵn mà tự cài đặt để hiểu sâu hơn.

Dữ liệu vào:

Một số thực $n$ (có thể là số âm; có ít hơn 10 chữ số ở phần thập phân).

Kết quả:

In ra số nguyên sau khi làm tròn $n$ (số $0$ in ra là 0, không in -0).

Giới hạn:

  • $-10^6 \le n \le 10^6$

Giới hạn thời gian: 1 giây, bộ nhớ: 512 MB. Dữ liệu nhập từ bàn phím và in ra màn hình.

Ví dụ 1 – input
12.567
Ví dụ 1 – output
13
Ví dụ 2 – input
5.5
Ví dụ 2 – output
6
Ví dụ 3 – input
-100.2999999
Ví dụ 3 – output
-100
Link nộp bài

Bấm vào nút bên dưới để nộp bài và được hệ thống CLUE OJ chấm tự động.

Nộp bài trên CLUE OJ

Ý tưởng

Với số không âm, làm tròn về số nguyên gần nhất chính là cộng thêm $0.5$ rồi bỏ phần thập phân: (long long)(n + 0.5).

  • $12.567 + 0.5 = 13.067$ bỏ phần lẻ được $13$.
  • $5.5 + 0.5 = 6$ được $6$.

Với số âm, phép ép kiểu bỏ phần lẻ về phía số 0, nên em làm với $-n$ (số dương) rồi đổi dấu lại: -(long long)(-n + 0.5).

  • $-100.2999999$: $100.2999999 + 0.5 = 100.7999999$ bỏ lẻ được $100$, đổi dấu thành $-100$.
  • $-2.5$: $2.5 + 0.5 = 3$, đổi dấu thành $-3$ (đúng quy tắc làm tròn ra xa số 0).

Lưu ý / bẫy thường gặp

  • Chỉ ép kiểu (int)n: đó là cắt bỏ phần lẻ chứ không phải làm tròn (12.567 ra 12).
  • Dùng (int)(n + 0.5) cho cả số âm: -100.2999999 + 0.5 = -99.7999999 cắt thành -99, sai.
  • printf("%.0f", n) làm tròn kiểu "về số chẵn" (2.5 ra 2) và có thể in -0.
  • Dùng round() rồi in %.0f: với -0.3 in ra -0. Hàm round() của Python cũng làm tròn về số chẵn (round(2.5) = 2).

Lời giải

Code chuẩn bên dưới đã chấm đúng toàn bộ 20 test trên CLUE OJ.

Rất vui khi anh em nào đã đọc đến những dòng cuối cùng này. Anh em đọc chắc cũng mỏi mắt luôn chứ 😅 vậy anh em nghĩ người viết ra hết đống ở trên còn thế nào nữa 🤪. Vậy nên đừng tiếc gì cho mình một lời bình luận hoặc chia sẻ bài viết để động viên mình nè. Chúc anh em học tốt và gặt hái nhiều thành công 😇
Tự học thuật toán: khó ở đâu?
Đọc xong một bài giải là bước đầu. Phần lớn học sinh tự học sẽ gặp những trở ngại sau:
  • Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
  • Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
  • Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
  • Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
  • Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
Học cùng thầy Nam Sơn, các trở ngại đó được gỡ bỏ:
  • Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
  • Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
  • Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
  • Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.

Nhận xét