Tuyển sinh 🎓 Mình nhận đào tạo lập trình giải thuật thi đấu: thi vào lớp 10 chuyên tin · thi học sinh giỏi tin học cấp tỉnh/thành · thi vào đội tuyển quốc gia · Olympic tin học sinh viên / ICPC · phỏng vấn thuật toán. Bấm vào đây để xem thông tin khóa học → Xem khóa học
Thi thử miễn phí
🏆 Thi thử HSG Tin học tuần này trên ClueOJ
Mở công khai cho mọi người · đề do thầy Nguyễn Việt Nam Sơn biên soạn
Lịch thi, đề cũ & lời giải →

Khuyến mãi bia

Nguồn: CLUE OJ Độ khó: Dễ Vòng lặp while Mô phỏng

Đề bài

Một cửa hàng có chương trình khuyến mãi: cứ đem 10 vỏ chai đến cửa hàng thì được đổi lấy 3 chai mới. Bờm mua $n$ chai. Uống hết thì Bờm đem vỏ đi đổi, chai mới uống xong lại có vỏ để đổi tiếp… Vỏ chai chưa đủ 10 thì được giữ lại để gom với vỏ của lần sau (cửa hàng không cho "mượn" vỏ).

Hỏi Bờm uống được nhiều nhất bao nhiêu chai?

Dữ liệu vào:

Một số nguyên dương $n$ là số chai mua ban đầu.

Kết quả:

In ra tổng số chai Bờm uống được nhiều nhất.

Giới hạn:

  • $1 \le n \le 3000$

Giới hạn thời gian: 1 giây, bộ nhớ: 256 MB. Dữ liệu nhập từ bàn phím và in ra màn hình.

Ví dụ 1 – input
10
Ví dụ 1 – output
13
Ví dụ 2 – input
24
Ví dụ 2 – output
33
  • Ví dụ 1: uống 10 chai, đổi 10 vỏ được 3 chai, uống tiếp. Còn 3 vỏ không đổi được nữa. Tổng $10 + 3 = 13$.
  • Ví dụ 2: uống 24 chai → đổi 20 vỏ được 6 chai, còn dư 4 vỏ. Uống 6 chai → có $4 + 6 = 10$ vỏ, đổi được 3 chai. Uống 3 chai → còn 3 vỏ. Tổng $24 + 6 + 3 = 33$.

Nguồn: phỏng theo bài "KHUYẾN MÃI" – vinhdinhcoder.net (chủ đề Lặp WHILE).

Lời mở đầu

Đổi vỏ lấy chai mới, chai mới lại cho vỏ để đổi tiếp… Không có công thức gọn, nên ta mô phỏng đúng như ngoài đời bằng while. Chỗ hay sai: quên giữ lại vỏ dư của lượt trước. Ghi chú: đề gốc không nói vỏ dư xử lý thế nào và có được "mượn" vỏ không; mình ghi rõ: vỏ dư được giữ lại, không được mượn.

Link nộp bài

Bấm vào nút bên dưới để nộp bài và được hệ thống CLUE OJ chấm tự động.

Nộp bài trên CLUE OJ

Lộ trình lời giải, bấm vào từng phần để nhảy tới:

Bộ testBộ test chính thức có gì?

Bộ test có 20 test, mỗi test đúng được 1 phần điểm như nhau. Mọi test thoả $1 \le n \le 3000$.

TestNội dung kiểm tra
1–2Ví dụ đề: đúng 10 vỏ, và 24 (vỏ dư 4 phải gom với vỏ mới)
3–6Chưa đủ 10 vỏ ($n = 1, 9$), đổi 1 lượt ($13$), $20$
7–10, 19–20Số nhỏ cần nhiều lượt đổi, vỏ dư góp lại thành 10
11–18$n$ lớn tới $3000$: 6–7 lượt đổi

Ý tưởngMô phỏng: còn ≥ 10 vỏ thì còn đổi

Dùng hai biến: tong – số chai đã uống, vo – số vỏ đang có. Ban đầu uống hết $n$ chai: tong = vo = n.

Chừng nào vo >= 10:

  • đem đổi được vo / 10 phần, mỗi phần 3 chai → moi = vo / 10 * 3 chai mới;
  • uống hết: tong += moi;
  • số vỏ bây giờ = vỏ dư chưa đổi (vo % 10) + vỏ của chai mới (moi).
Vì sao không có công thức n · 13 / 10?
Chai mới lại sinh vỏ mới, vỏ dư của lượt này góp sang lượt sau – con số cuối cùng phụ thuộc vào từng lượt đổi. Với $n = 24$: $24 \cdot 13 / 10 = 31$, nhưng đáp án là $33$.

Mỗi lượt đổi, số vỏ giảm ít nhất 7 (đem 10 đi, nhận về 3) và thực ra giảm còn khoảng 30%, nên vòng lặp chỉ chạy vài lần.

Em nhập số chai mua ban đầu rồi bấm Tiếp để xem từng lượt đổi vỏ:

Ví dụ nhanh:

Lời giảiwhile (vo >= 10)

$n \le 3000$ nên dùng int là đủ.

C++▶ Chạy tay từng dòng codeCòn đủ 10 vỏ thì đổi, uống chai mới, cập nhật số vỏ.
Dữ liệu mẫu:
  1. Thứ tự trong vòng lặp quan trọng: phải tính vo % 10 từ số vỏ cũ, nên cập nhật vo ở câu cuối cùng.
  2. vo / 10 * 3: chia nguyên trước rồi mới nhân. Viết vo * 3 / 10 sẽ sai (ví dụ $vo = 24$: $72 / 10 = 7$ chai, nhưng thật ra chỉ đổi được $6$).
Không gian$O(1)$
Thời gian$O(\log n)$ – vài vòng lặp

Kết quả chạy thật: bản C++ đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.008s. Bản Python đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.045s. Full điểm.

Cái bẫyNhững cách làm sai hay gặp

Các cách làm sai mình đã chấm thử trên bộ test:

Cách làm saiĐúngGhi chú
Bỏ vỏ dư: vo = moi7/20sai test 2, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 20
Chỉ đổi 1 lượt: n + n / 10 * 35/20sai test 2, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20
Công thức n * 13 / 104/20sai test 2, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20
Điều kiện lặp vo > 1017/20sai test 1, 2, 12

Tổng kếtKết quả chạy thật trên bộ test

CáchNgôn ngữĐúngLâu nhấtGhi chú
Lời giải chuẩnC++20/200.008sFull điểm
Python20/200.045sFull điểm
Bỏ vỏ dưC++7/20–Mất 13 test
Đổi 1 lượtC++5/20–Mất 15 test
n*13/10C++4/20–Mất 16 test
vo > 10C++17/20–Mất 3 test
Ghi chú của mình: khi một quá trình "sinh ra" thứ dùng được cho bước sau (vỏ → chai → vỏ), đừng vội tìm công thức – mô phỏng bằng while vừa đúng vừa dễ kiểm tra.
Rất vui khi anh em nào đã đọc đến những dòng cuối cùng này. Anh em đọc chắc cũng mỏi mắt luôn chứ 😅 vậy anh em nghĩ người viết ra hết đống ở trên còn thế nào nữa 🤪. Vậy nên đừng tiếc gì cho mình một lời bình luận hoặc chia sẻ bài viết để động viên mình nè. Chúc anh em học tốt và gặt hái nhiều thành công 😇
Tự học thuật toán: khó ở đâu?
Đọc xong một bài giải là bước đầu. Phần lớn học sinh tự học sẽ gặp những trở ngại sau:
  • Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
  • Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
  • Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
  • Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
  • Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
Học cùng thầy Nam Sơn, các trở ngại đó được gỡ bỏ:
  • Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
  • Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
  • Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
  • Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.

Nhận xét