Tuyển sinh 🎓 Mình nhận đào tạo lập trình giải thuật thi đấu: thi vào lớp 10 chuyên tin · thi học sinh giỏi tin học cấp tỉnh/thành · thi vào đội tuyển quốc gia · Olympic tin học sinh viên / ICPC · phỏng vấn thuật toán. Bấm vào đây để xem thông tin khóa học → Xem khóa học
Thi thử miễn phí
🏆 Thi thử HSG Tin học tuần này trên ClueOJ
Mở công khai cho mọi người · đề do thầy Nguyễn Việt Nam Sơn biên soạn
Lịch thi, đề cũ & lời giải →

Đếm chẵn chia hết cho 3

Nguồn: CLUE OJ Độ khó: Dễ Vòng lặp Đếm bằng công thức

Đề bài

Cho hai số nguyên dương $a$ và $b$. Hãy đếm xem trong đoạn $[a, b]$ (tính cả $a$ và $b$) có bao nhiêu số chẵn và chia hết cho 3.

Dữ liệu vào:

Một dòng gồm hai số nguyên dương $a, b$ cách nhau bởi dấu cách.

Kết quả:

In ra một số nguyên là số lượng số chẵn chia hết cho 3 trong đoạn $[a, b]$.

Giới hạn:

  • $1 \le a \le b \le 10^{10}$

Subtask:

  • Subtask 1 (40% số điểm): $b \le 10^6$.
  • Subtask 2 (60% số điểm): không có ràng buộc gì thêm.

Giới hạn thời gian: 1 giây, bộ nhớ: 256 MB. Dữ liệu nhập từ bàn phím và in ra màn hình.

Ví dụ 1 – input
50 8444321
Ví dụ 1 – output
1407378
Ví dụ 2 – input
6 12
Ví dụ 2 – output
2
  • Ví dụ 1: các số cần đếm là $54, 60, 66, \ldots, 8444316$, có tất cả $1407378$ số.
  • Ví dụ 2: có hai số $6$ và $12$ (hai đầu mút cũng được tính).

Nguồn: phỏng theo bài "ĐẾM CHẴN" – vinhdinhcoder.net (chủ đề Lặp WHILE).

Lời mở đầu

Đếm số thoả điều kiện trong một đoạn – việc quen thuộc của vòng lặp. Nhưng đoạn ở đây dài tới $10^{10}$ số: duyệt từng số sẽ chạy mất cả chục giây. Bài này dạy em khi nào nên bỏ vòng lặp và đếm bằng phép chia. Ghi chú: đề gốc viết "trong đoạn (a, b)" giống ký hiệu khoảng mở, nhưng ví dụ $50, 8444321 \to 1407378$ chỉ khớp khi tính cả hai đầu $a, b$, nên mình chốt đoạn $[a, b]$ và ghi rõ trong đề.

Link nộp bài

Bấm vào nút bên dưới để nộp bài và được hệ thống CLUE OJ chấm tự động.

Nộp bài trên CLUE OJ

Lộ trình lời giải, bấm vào từng phần để nhảy tới:

Bộ testBộ test chính thức có gì?

Bộ test có 20 test, mỗi test đúng được 1 phần điểm như nhau. Test 1–8 thuộc subtask 1 ($b \le 10^6$), test 9–20 có $b$ tới $10^{10}$.

TestNội dung kiểm tra
1–8Đoạn nhỏ: một số duy nhất, hai đầu mút là bội của 6 (bắt lỗi khoảng mở), đoạn không có số nào, tới $10^6$
9Ví dụ 1 của đề
10–12, 14–16, 20Đoạn dài hàng tỉ số (tới $10^{10}$) – duyệt từng số bị quá thời gian
11, 13, 17–19Đầu mút là bội của 6 cỡ $10^{10}$, quanh $2^{31}$ và $2^{32}$ – int bị tràn, khoảng mở bị sai

Ý tưởngĐếm bội của 6 bằng phép chia

Số chẵn (chia hết cho 2) và chia hết cho 3 ⇔ chia hết cho 6. Cách tự nhiên nhất là vòng lặp:

for (i = a; i <= b; i++) if (i % 6 == 0) dem++;

Cách này đúng và đủ cho subtask 1 ($b \le 10^6$), nhưng với $b = 10^{10}$ máy phải chạy $10^{10}$ vòng – khoảng chục giây, trong khi giới hạn chỉ 1 giây.

Đếm bằng phép chia
Trong đoạn $[1, n]$ có đúng $\lfloor n / 6 \rfloor$ bội của 6 (là $6, 12, \ldots$). Vậy số bội của 6 trong $[a, b]$ bằng số bội trong $[1, b]$ trừ đi số bội trong $[1, a - 1]$:

$\text{đáp án} = \lfloor b / 6 \rfloor - \lfloor (a - 1) / 6 \rfloor$

Chú ý là $a - 1$ chứ không phải $a$ – nếu trừ $\lfloor a/6 \rfloor$ thì $a$ bị loại khỏi phép đếm.

Em nhập $a, b$ rồi bấm Tiếp: mô phỏng duyệt thử vài số đầu, sau đó dùng công thức:

Ví dụ nhanh:

Lời giảiMột phép trừ hai phép chia

Mọi biến là long long vì $a, b$ tới $10^{10}$ – vượt int.

C++▶ Chạy tay từng dòng codeĐếm bội của 6 trong [a, b] bằng công thức.
Dữ liệu mẫu:
  1. Phép / giữa hai số nguyên trong C++ là chia nguyên (bỏ phần dư) – đúng thứ ta cần để đếm. Python dùng //.
  2. Vì $a \ge 1$ nên $a - 1 \ge 0$, không phải lo chia số âm.
  3. Muốn kiểm tra công thức, em có thể viết thêm bản vòng lặp rồi so kết quả trên các đoạn nhỏ.
Không gian$O(1)$
Thời gian$O(1)$

Kết quả chạy thật: bản C++ đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.004s. Bản Python đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.026s. Full điểm.

Cái bẫyNhững cách làm sai hay gặp

Các cách làm sai mình đã chấm thử trên bộ test:

Cách làm saiĐúngGhi chú
Duyệt từng số từ $a$ tới $b$ (for + %)13/20sai test 10, 11, 12, 14, 15, 16, 20
Dùng int10/20sai test 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20
Hiểu là khoảng mở $(a, b)$: (b - 1)/6 - a/611/20sai test 2, 3, 4, 6, 8, 11, 13, 16, 17
Trừ a/6 thay vì (a - 1)/612/20sai test 2, 3, 6, 8, 11, 13, 16, 17

Tổng kếtKết quả chạy thật trên bộ test

CáchNgôn ngữĐúngLâu nhấtGhi chú
Lời giải chuẩnC++20/200.004sFull điểm
Python20/200.026sFull điểm
Duyệt từng sốC++13/20–Mất 7 test
Dùng intC++10/20–Mất 10 test
Khoảng mởC++11/20–Mất 9 test
Mất đầu aC++12/20–Mất 8 test
Ghi chú của mình: vòng lặp là công cụ chứ không phải đích đến. Khi số vòng lên tới $10^9$ trở lên, hãy tìm công thức – "đếm bội của $k$ trong $[a, b]$" là công thức sẽ gặp lại rất nhiều lần.
Rất vui khi anh em nào đã đọc đến những dòng cuối cùng này. Anh em đọc chắc cũng mỏi mắt luôn chứ 😅 vậy anh em nghĩ người viết ra hết đống ở trên còn thế nào nữa 🤪. Vậy nên đừng tiếc gì cho mình một lời bình luận hoặc chia sẻ bài viết để động viên mình nè. Chúc anh em học tốt và gặt hái nhiều thành công 😇
Tự học thuật toán: khó ở đâu?
Đọc xong một bài giải là bước đầu. Phần lớn học sinh tự học sẽ gặp những trở ngại sau:
  • Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
  • Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
  • Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
  • Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
  • Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
Học cùng thầy Nam Sơn, các trở ngại đó được gỡ bỏ:
  • Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
  • Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
  • Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
  • Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.

Nhận xét