Tuyển sinh 🎓 Mình nhận đào tạo lập trình giải thuật thi đấu: thi vào lớp 10 chuyên tin · thi học sinh giỏi tin học cấp tỉnh/thành · thi vào đội tuyển quốc gia · Olympic tin học sinh viên / ICPC · phỏng vấn thuật toán. Bấm vào đây để xem thông tin khóa học → Xem khóa học
Thi thử miễn phí
🏆 Thi thử HSG Tin học tuần này trên ClueOJ
Mở công khai cho mọi người · đề do thầy Nguyễn Việt Nam Sơn biên soạn
Lịch thi, đề cũ & lời giải →

Cờ semaphore

Nguồn: CLUE OJ Độ khó: Dễ Vòng lặp lồng nhau Vẽ hình

Đề bài

Cờ semaphore được dùng để truyền tin bằng cách cầm cờ ở các tư thế khác nhau. Em hãy vẽ một lá cờ hình tam giác vuông cân bằng các dấu *, có cạnh góc vuông dài $n$:

  • Dòng thứ nhất có $n$ dấu *, dòng thứ hai có $n - 1$ dấu *, …, dòng cuối cùng (dòng thứ $n$) có $1$ dấu *.
  • Các dấu * trên cùng một dòng viết liền nhau, không có dấu cách.

Dữ liệu vào:

Một số nguyên dương $n$.

Kết quả:

In ra $n$ dòng là hình lá cờ như mô tả.

Giới hạn:

  • $1 \le n \le 100$

Giới hạn thời gian: 1 giây, bộ nhớ: 256 MB. Dữ liệu nhập từ bàn phím và in ra màn hình.

Ví dụ 1 – input
5
Ví dụ 1 – output
*****
****
***
**
*

Với $n = 5$: dòng 1 có 5 dấu *, mỗi dòng sau ít hơn dòng trước 1 dấu, dòng 5 còn 1 dấu.

Nguồn: phỏng theo bài "CỜ SEMAPHORE" – vinhdinhcoder.net (chủ đề Lặp FOR).

Lời mở đầu

Bài "vẽ hình bằng dấu *" kinh điển để làm quen với vòng lặp lồng nhau: vòng ngoài chạy qua từng dòng, vòng trong in các dấu * của dòng đó. Chỗ hay sai là in ngược tam giác (tăng dần) hoặc chèn dấu cách giữa các dấu *.

Link nộp bài

Bấm vào nút bên dưới để nộp bài và được hệ thống CLUE OJ chấm tự động.

Nộp bài trên CLUE OJ

Lộ trình lời giải, bấm vào từng phần để nhảy tới:

Bộ testBộ test chính thức có gì?

Bộ test có 20 test, mỗi test đúng được 1 phần điểm như nhau. Mọi test có $1 \le n \le 100$, đáp án là một hình duy nhất nên chấm từng dòng.

TestNội dung kiểm tra
1–6Ví dụ đề ($n = 5$), $n = 1$ (chỉ một dấu *), $n = 2, 3, 4, 7$
7–20$n$ từ 10 tới 100 (dòng đầu dài 100 dấu *)

Ý tưởngDòng thứ i (từ trên xuống) có n − i + 1 dấu *

Dòng 1 có $n$ dấu, dòng 2 có $n - 1$ dấu, …, dòng $n$ có $1$ dấu. Cho biến i chạy giảm từ $n$ về $1$, thì dòng hiện tại có đúng $i$ dấu *:

  • vòng ngoài: for(i = n; i >= 1; i--) – mỗi vòng là một dòng;
  • vòng trong: for(j = 1; j <= i; j++) cout << "*"; rồi xuống dòng.
Đừng nhầm chiều
Nếu cho i chạy tăng từ $1$ tới $n$ sẽ ra tam giác ngược (dòng đầu 1 dấu). Muốn dùng i tăng thì vòng trong phải in $n - i + 1$ dấu.

Em nhập $n$ rồi bấm Tiếp để xem từng dòng được in ra:

Ví dụ nhanh:

Lời giảiHai vòng for lồng nhau

Vòng ngoài chạy theo dòng (giảm dần), vòng trong in dấu *.

C++▶ Chạy tay từng dòng codeVòng ngoài theo dòng, vòng trong in dấu *.
Dữ liệu mẫu:
  1. Vòng trong dùng biến j khác với vòng ngoài – nếu dùng chung i thì vòng trong sẽ làm hỏng biến đếm của vòng ngoài.
  2. Python: print("*", end="") in không xuống dòng; print() để xuống dòng. (Python còn có cách viết "*" * i, nhưng ở đây mình luyện vòng lặp.)
  3. Không in dấu cách giữa các dấu *: "* * *" và "***" là hai dòng khác nhau.
Không gian$O(1)$
Thời gian$O(n^2)$

Kết quả chạy thật: bản C++ đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.003s. Bản Python đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.025s. Full điểm.

Cái bẫyNhững cách làm sai hay gặp

Các cách làm sai mình đã chấm thử trên bộ test:

Cách làm saiĐúngGhi chú
In ngược: tam giác tăng dần (dòng đầu 1 dấu)1/20sai test 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20
In "* " (có dấu cách giữa các dấu *)1/20sai test 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20
Điều kiện i > 1 → thiếu dòng cuối0/20sai test 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20
Vòng trong dùng j <= n → ra hình vuông1/20sai test 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20

Tổng kếtKết quả chạy thật trên bộ test

CáchNgôn ngữĐúngLâu nhấtGhi chú
Lời giải chuẩnC++20/200.003sFull điểm
Python20/200.025sFull điểm
Tam giác ngượcC++1/20–Mất 19 test
Có dấu cáchC++1/20–Mất 19 test
Thiếu dòng cuốiC++0/20–Mất 20 test
Hình vuôngC++1/20–Mất 19 test
Ghi chú của mình: với bài vẽ hình, hãy viết ra bảng "dòng thứ mấy – có mấy ký tự" trước, rồi mới chọn biến chạy tăng hay giảm cho khớp với bảng.
Rất vui khi anh em nào đã đọc đến những dòng cuối cùng này. Anh em đọc chắc cũng mỏi mắt luôn chứ 😅 vậy anh em nghĩ người viết ra hết đống ở trên còn thế nào nữa 🤪. Vậy nên đừng tiếc gì cho mình một lời bình luận hoặc chia sẻ bài viết để động viên mình nè. Chúc anh em học tốt và gặt hái nhiều thành công 😇
Tự học thuật toán: khó ở đâu?
Đọc xong một bài giải là bước đầu. Phần lớn học sinh tự học sẽ gặp những trở ngại sau:
  • Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
  • Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
  • Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
  • Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
  • Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
Học cùng thầy Nam Sơn, các trở ngại đó được gỡ bỏ:
  • Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
  • Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
  • Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
  • Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.

Nhận xét