Tuyển sinh 🎓 Mình nhận đào tạo lập trình giải thuật thi đấu: thi vào lớp 10 chuyên tin · thi học sinh giỏi tin học cấp tỉnh/thành · thi vào đội tuyển quốc gia · Olympic tin học sinh viên / ICPC · phỏng vấn thuật toán. Bấm vào đây để xem thông tin khóa học → Xem khóa học
Thi thử miễn phí
🏆 Thi thử HSG Tin học tuần này trên ClueOJ
Mở công khai cho mọi người · đề do thầy Nguyễn Việt Nam Sơn biên soạn
Lịch thi, đề cũ & lời giải →

Cấp số nhân

Nguồn: CLUE OJ Độ khó: Dễ Rẽ nhánh Nhân chéo

Đề bài

Cho ba số nguyên $p, q, r$ khác $0$ thoả mãn $p < q < r$. Hãy kiểm tra ba số này (theo đúng thứ tự đã cho) có tạo thành một cấp số nhân hay không, tức là có tồn tại số thực $k$ (công bội) sao cho $q = p \cdot k$ và $r = q \cdot k$.

Dữ liệu vào:

Một dòng gồm ba số nguyên $p, q, r$.

Kết quả:

In ra YES nếu ba số tạo thành cấp số nhân, ngược lại in ra NO.

Giới hạn:

  • $|p|, |q|, |r| \le 10^9$; $p, q, r \ne 0$; $p < q < r$
  • Lưu ý: công bội $k$ có thể không phải số nguyên (ví dụ $4, 6, 9$ là cấp số nhân với công bội $1{,}5$).

Subtask:

  • Subtask 1 (50% số điểm): $|p|, |q|, |r| \le 1000$.
  • Subtask 2 (50% số điểm): không có ràng buộc gì thêm.

Giới hạn thời gian: 1 giây, bộ nhớ: 256 MB. Dữ liệu nhập từ bàn phím và in ra màn hình.

Ví dụ 1 – input
2 4 8
Ví dụ 1 – output
YES
Ví dụ 2 – input
2 4 9
Ví dụ 2 – output
NO
Ví dụ 3 – input
4 6 9
Ví dụ 3 – output
YES

Nguồn: phỏng theo bài "Cấp số nhân" – vinhdinhcoder.net (chủ đề Rẽ nhánh).

Lời mở đầu

Ba số là cấp số nhân khi "số sau chia số trước" bằng nhau. Nhưng phép chia số nguyên thì làm tròn, chia số thực thì sai số – nên ta nhân chéo để chỉ còn phép nhân số nguyên.

Link nộp bài

Bấm vào nút bên dưới để nộp bài và được hệ thống CLUE OJ chấm tự động.

Nộp bài trên CLUE OJ

Lộ trình lời giải, bấm vào từng phần để nhảy tới:

Bộ testBộ test chính thức có gì?

Bộ test có 20 test, mỗi test đúng được 1 phần điểm như nhau. Test 1–10 thuộc subtask 1 ($|p|, |q|, |r| \le 1000$), test 11–20 có số tới $10^9$.

TestNội dung kiểm tra
1–10Công bội nguyên, công bội phân số ($4, 6, 9$), số âm, các bộ "gần đúng" như $2, 5, 12$ ($5/2$ và $12/5$ chia nguyên đều ra 2)
11, 17$q^2$ và $pr$ chênh nhau đúng 1 ở mức $10^{18}$: so sánh tỉ số bằng số thực sẽ trả lời nhầm YES
12–20Số tới $10^9$: $q^2$ tới $10^{18}$ (tràn int), công bội $3/2$, $4/3$, $40/3$…

Ý tưởngq · q = p · r

$p, q, r$ là cấp số nhân với công bội $k$: $q = pk$ và $r = qk$, tức là $\dfrac{q}{p} = \dfrac{r}{q}$. Nhân chéo (các số đều khác 0):

Kết luận
$p, q, r$ là cấp số nhân $\iff q \cdot q = p \cdot r$. Hai vế tới $10^{18}$ → dùng long long.

Thử: ví dụ 3 có $6 \cdot 6 = 36 = 4 \cdot 9$ → YES (công bội $1{,}5$). Bộ $2, 5, 12$: $25 \ne 24$ → NO, dù 5 / 2 và 12 / 5 trong C++ đều bằng 2!

Em nhập dữ liệu rồi bấm Tiếp để xem chương trình xét từng điều kiện:

Ví dụ nhanh:

Lời giảiMột phép so sánh số nguyên

Chỉ một câu if / else với long long.

C++▶ Chạy tay từng dòng codeSo sánh q*q với p*r bằng long long.
Dữ liệu mẫu:
  1. Không cần kiểm tra $p < q < r$ hay $p, q, r \ne 0$ – đề đã đảm bảo.
  2. Nhân chéo là cách "chuẩn" để so sánh hai phân số $\dfrac{a}{b}$ và $\dfrac{c}{d}$ mà không cần chia.
Không gian$O(1)$
Thời gian$O(1)$

Kết quả chạy thật: bản C++ đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.003s. Bản Python đúng 20/20 test, chạy lâu nhất 0.021s. Full điểm.

Cái bẫyNhững cách làm sai hay gặp

Các cách làm sai mình đã chấm thử trên bộ test:

Cách làm saiĐúngGhi chú
So sánh q / p == r / q (chia nguyên)14/20sai test 2, 4, 5, 11, 14, 17
Chỉ chấp nhận công bội nguyên (q % p == 0…)13/20sai test 3, 7, 8, 15, 16, 18, 19
So sánh tỉ số bằng số thực q / p == r / q (double)18/20sai test 11, 17
Dùng int (tràn số)19/20sai test 20

Tổng kếtKết quả chạy thật trên bộ test

CáchNgôn ngữĐúngLâu nhấtGhi chú
Lời giải chuẩnC++20/200.003sFull điểm
Python20/200.021sFull điểm
Chia nguyênC++14/20–Mất 6 test
Chỉ công bội nguyênC++13/20–Mất 7 test
Tỉ số số thựcC++18/20–Mất 2 test
Dùng intC++19/20–Mất 1 test
Ghi chú của mình: "thấy phép chia trong điều kiện so sánh → nghĩ ngay tới nhân chéo". Đây là kỹ thuật dùng lại ở rất nhiều bài.
Rất vui khi anh em nào đã đọc đến những dòng cuối cùng này. Anh em đọc chắc cũng mỏi mắt luôn chứ 😅 vậy anh em nghĩ người viết ra hết đống ở trên còn thế nào nữa 🤪. Vậy nên đừng tiếc gì cho mình một lời bình luận hoặc chia sẻ bài viết để động viên mình nè. Chúc anh em học tốt và gặt hái nhiều thành công 😇
Tự học thuật toán: khó ở đâu?
Đọc xong một bài giải là bước đầu. Phần lớn học sinh tự học sẽ gặp những trở ngại sau:
  • Không biết học gì trước, học gì sau, học lan man nên kiến thức bị hổng.
  • Bí bài không ai gỡ, ngồi cả buổi vẫn không ra rồi bỏ cuộc.
  • Code chạy được nhưng không đủ điểm, không biết sai ở đâu, chậm ở đâu.
  • Không có đề thi thử và người chấm, nên không biết mình đang ở mức nào.
  • Dễ nản giữa chừng khi không có ai theo sát.
Học cùng thầy Nam Sơn, các trở ngại đó được gỡ bỏ:
  • Lộ trình 111 buổi video sắp sẵn từ dòng code đầu tiên đến đề HSG thật của các tỉnh.
  • Thầy trực tiếp gỡ bí, chữa bài cho từng em qua nhóm Zalo riêng.
  • Hệ thống chấm bài tự động 24/7 và thi thử HSG hằng tuần để biết chính xác mình đang ở đâu.
  • Đóng học phí một lần, thầy kèm lâu dài: từ thi chuyên Tin đến HSG quốc gia và cả khi lên đại học.

Nhận xét